Mert İnan
Kuraklık
Susuzluk
İklim değişikliği
sağanak yağış
Kuraklık riski
Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son raporu küresel su krizinin yalnızca kuraklık ve azalan yağıştan ibaret olmadığını ortaya koydu. Son bir yılda dünya genelindeki nehir havzalarının yüzde 36’sında su akışı normalin altında kalırken, yeraltı sularından buzullara kadar tüm su rezervlerinde gerileme hızlandı. Türkiye’de ise azalan yağışlar, düşen baraj seviyeleri ve artan yeraltı suyu baskısı özellikle İç Anadolu, Ege ve Akdeniz havzalarında su stresini büyütüyor.
Dünya yalnızca daha sıcak bir döneme değil, suyun nerede, ne zaman ve ne miktarda bulunacağının giderek zor tahmin edildiği yeni bir döneme giriyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yayımladığı “Küresel Su Kaynaklarının Durumu 2025” raporu, son yıllarda peş peşe yaşanan kuraklıkların ve sellerin arkasındaki daha büyük tehlikeyi gözler önüne serdi. Gezegenin su döngüsü artık bir uçtan diğerine savrulurken, bu sert dalgalanmaları dengelemesi gereken yeraltı suyu, kar örtüsü ve buzullar gibi uzun vadeli rezervler de giderek küçülüyor. WMO’ya göre 2025, dünya nehirlerindeki akış bakımından son 35 yılın en kurak yıllarından biri olarak kayıtlara geçti. Küresel havza alanlarının yaklaşık yüzde 36’sında nehir debileri normalin altında seyrederken, normalin üzerinde akış görülen alanların oranı yalnızca yüzde 21’de kaldı.
GİTTİKÇE AZALIYOR
Asıl dikkat çekici nokta ise tablonun tek bir yıla özgü olmaması. WMO verileri, nehirlerde “normal” kabul edilen akış koşullarının son yedi yıldır dünya genelinde azınlıkta kaldığını ortaya koyuyor. 1991-2020 döneminde küresel havza alanlarının ortalama yüzde 46’sında nehir akışları normal aralıkta seyrederken, son yedi yılda bu oran yalnızca yüzde 34 ila yüzde 38 arasında kaldı. Başka bir ifadeyle dünya nehirlerinin büyük bölümü artık ya olması gerekenden çok daha az ya da çok daha fazla su taşıyor.
KAYNAKLAR TÜKENİYOR
WMO’nun ortaya koyduğu tabloya göre sorun yalnızca nehirlerdeki akışın azalması da değil. Yeraltı suları, göller, nehirler, toprak nemi, bitki örtüsündeki su, kar ve buzun toplamını ifade eden “karasal su depolaması” 2010’ların ortasından bu yana aşağı yönlü bir seyir izliyor. 2025’te yeraltı sularındaki göstergeler de kaygıyı büyüttü. WMO’ya göre izlenen kuyuların yaklaşık üçte ikisinde su seviyesi tarihsel normların dışında gerçekleşti ve 2024’e kıyasla tablo toparlanmak yerine daha fazla açık yönüne kaydı. Orta ve Doğu Avrupa, ABD’nin orta kesimleri, Meksika’nın bazı bölgeleri, Şili’nin kuzeyi ve merkezi, Brezilya’nın bazı bölümleri, Güney Afrika’nın kuzeyi, Hindistan’ın kuzeybatısı ve Avustralya’nın güneyinde uzun süreli yeraltı suyu düşüşleri belirlendi.
BUZULLAR ERİYOR
Dünyanın en büyük tatlı su depolarından biri olan buzullarda ise kayıp sürüyor. 2025, büyük buzul bölgelerinin tamamında net erimenin görüldüğü üst üste dördüncü yıl oldu. Sadece 2025 hidrolojik yılında küresel buzullar yaklaşık 408 gigaton kütle kaybetti. 2023-2025 arasındaki toplam kayıp ise yaklaşık 1.400 gigatona ulaştı. Bu miktar yaklaşık 560 milyon olimpik yüzme havuzunu doldurabilecek suya karşılık geliyor.
AFRİKA İÇİN YOLUN SONU
Coğrafi dağılım ise dünyanın aynı anda hem kuraklık hem de aşırı suyla mücadele ettiğini gösteriyor. 2025’te Kuzey Amerika’nın büyük bölümünde, Güney Amerika’daki La Plata ve Sao Francisco havzalarında, Doğu Avrupa’da, Orta Doğu ve Orta Asya’da nehir akışları normalin altında veya çok altında kaldı. Buna karşılık Güney ve Güneydoğu Asya ile Güney Amerika’nın bazı kuzey bölgelerinde normalin üzerinde akışlar kaydedildi. Afrika’da Senegal, Nijer, Çad Gölü, Orange ve Limpopo havzalarında yüksek akışlar görülürken Nil, Kongo ve Zambezi havzalarının bazı kesimlerinde çok düşük debiler kaydedildi.
50 YILIN EN AĞIR TABLOSU
DSİ’nin eski yöneticilerinden, Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ise küresel tablonun Türkiye açısından da ciddi uyarılar içerdiğine dikkat çekti. Yıldız, Türkiye’de son yıllarda hidrolojik kuraklığın etkilerinin giderek daha görünür hale geldiğini, özellikle büyük kentlerin su arz güvenliğinin kırılganlaştığını belirtti. 2025 yılında Ankara’nın içinde bulunduğu bölgede son 50 yılın en kurak hidrolojik dönemlerinden birinin yaşandığını hatırlatan Yıldız, barajlara gelen su miktarının tarihsel olarak çok düşük seviyelere gerilediğini vurguladı.
KAPSAMLI PLANLAMA GEREK
"Türkiye’de sorun artık yalnızca yağışların azalması değil" diyen Yıldız, şöyle konuştu: "Artan tüketim, yeraltı sularının aşırı kullanılması ve büyük kentlerin havza dışındaki kaynaklara giderek daha fazla bağımlı hale gelmesi su üzerindeki baskıyı büyütüyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi kentlerde bu bağımlılık önümüzdeki dönemde çok daha kritik hale gelebilir. Kuraklıkların daha sık ve daha şiddetli yaşanması yalnızca içme suyu arzını değil, tarımsal üretimi ve dolayısıyla gıda güvenliğini de doğrudan etkileyecek."
Yazarın Önceki Yazıları
Körfez’de yeni savaş hattı, Mekke Paktı’nın zor sınavı
25 Eylül 2026
Yıllar sonra açılan dosya! Alman arkeolog casus çıktı
25 Eylül 2026
Para frene bastı! Ekonomide temkin dönemi
25 Eylül 2026
Sincar’da yeni dönem, Türkiye'den önemli Irak hamlesi
25 Eylül 2026
Kızıldeniz’de büyük hesap! Küresel savaş korkusu
24 Eylül 2026
2
Yıllar sonra açılan dosya! Alman arkeolog casus çıktı
3
Rus Merkez Bankası sordu, 2,5 trilyon ruble nereden geldi?
4
Para frene bastı! Ekonomide temkin dönemi
5
Körfez’de yeni savaş hattı, Mekke Paktı’nın zor sınavı
6
Kızıldeniz’de büyük hesap! Küresel savaş korkusu
7
Meta’dan telefonları unutturacak hamle: Muse geliyor
8
Cinping 11 yıl sonra ABD'de, Pekin'in eli bu kez çok güçlü
9
Dolar hafif yükselişte! Gözler Birleşmiş Milletler'de