Yapay zeka rekabeti artık Dünya’nın sınırlarını aşıyor.
Çin, hesaplama kapasitesini uzaya taşıyan yeni nesil uydu ağı için ilk adımı attı. “Three-Body Computing Constellation” kapsamında yörüngeye gönderilen 12 uydu, veriyi yalnızca toplamakla kalmayıp kendi üzerinde işleyebiliyor.
Pekin yönetiminin uzun vadeli hedefi ise bu yapıyı yaklaşık bin uyduya çıkararak yörüngede birbirine bağlı dev bir yapay zeka ve hesaplama ağı kurmak.
Böylece uydulardan elde edilen büyük veri, Dünya’ya indirilmeden uzayda analiz edilebilecek.VERİ DÜNYA’YA İNMEDEN İŞLENECEKBugünkü gözlem uydularının büyük bölümü topladığı görüntüleri önce Dünya’daki istasyonlara gönderiyor.
Çin’in geliştirdiği yeni sistem ise bu zinciri değiştirmeyi amaçlıyor.
Uyduların üzerindeki işlemciler, veriyi yörüngedeyken analiz edecek ve Dünya’ya yalnızca ihtiyaç duyulan sonucu gönderecek.
Böylece dev miktardaki ham verinin sürekli olarak yeryüzüne aktarılması gerekmeyecek.
İlk 12 uydu yalnızca gözlem yapan araçlardan oluşmuyor.
Her birinde yapay zeka hesaplaması yapabilecek sistemler ve uydular arası veri bağlantıları bulunuyor.
Projenin tamamında hedeflenen hesaplama gücü saniyede 1000 peta işlem seviyesinde.
Çin, yörüngede dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarıyla yarışabilecek büyüklükte dağıtılmış bir hesaplama altyapısı kurmak istiyor.YAPAY ZEKA ARTIK YÖRÜNGEDEAlibaba’nın geliştirdiği Qwen-3 yapay zekâ modeli de Çin’in yörüngedeki hesaplama altyapısında çalıştırıldı.
Yerden gönderilen sorgunun uyduya ulaşması, yapay zeka tarafından işlenmesi ve sonucun yeniden Dünya’ya gönderilmesi iki dakikadan kısa sürdü.
Böylece büyük yapay zeka modellerinin doğrudan uzayda çalıştırılabileceği gösterildi.
Çin açısından avantaj yalnızca hız değil.
Uydulardan gelen görüntüler arasında yangın, sel, gemi hareketi veya olağan dışı bir değişiklik tespit edildiğinde sistem yörüngede doğrudan uyarı üretebilecek.
Bu yapı askeri gözlem, meteoroloji, deniz takibi ve afet izleme sistemlerinde veri aktarım yükünü önemli ölçüde azaltabilir.DEVASA AĞLARStar Hub’ın kullanım alanları arasında hava tahmini, afet uyarıları, liman ve gemi takibi, elektrik şebekeleri ve uzaktan algılama bulunuyor.
Çin’de ayrıca 300 uyduluk Tiansuan ağı da geliştiriliyor.
Böylece birbirinden bağımsız birkaç “uzay bilgisayarı” projesi aynı anda ilerliyor.
Dünya üzerindeki dev yapay zeka veri merkezlerinin önündeki en büyük sorunlardan biri enerji ve soğutma ihtiyacı.
Yörüngedeki sistemlerde güneş enerjisinden daha uzun süre yararlanılması ve bazı soğutma sorunlarının farklı yöntemlerle aşılması hedefleniyor.
Fırlatma maliyetlerinin düşmesi de daha önce ekonomik görünmeyen bu fikri giderek daha uygulanabilir hale getiriyor.ABD-Çin hattında yeni dönem, büyük kopuş rafa mı kalktı?DünyaGÖKYÜZÜNDE YENİ REKABETÇin’in adımı aynı zamanda ABD ile teknoloji rekabetinin yeni aşamasına işaret ediyor.
Ancak Çin’in önündeki en büyük sorun ise ölçek.
Onlarca uydunun birlikte çalışması mümkün olsa da sistemi yüzlerce hatta binlerce uyduya çıkarmak; enerji yönetimi, radyasyon, işlemci dayanıklılığı ve yörünge enkazı nedeniyle oldukça karmaşık.