Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgale girişmesinin ardından Karadeniz'de yaşanan gelişmeler, deniz harp doktrinlerini kökten değiştirebilecek sonuçlar ortaya çıkardı.
Savaşın başlangıcında güçlü bir donanmaya sahip olmayan Ukrayna, patlayıcı taşıyan uzaktan kumandalı sürat tekneleriyle Rusya'nın Karadeniz Filosu'na ağır kayıplar verdirdi.
New York Times'ın aktardığına göre Rus filosunun yaklaşık üçte biri bu süreçte etkisiz hale getirildi.
İngiltere merkezli Royal United Services Institute (RUSI) analizleri de Rus Karadeniz Filosu'nun muharip gücünün yaklaşık üçte birini kaybettiğini, Sivastopol'daki önemli unsurlarını başka limanlara çekmek zorunda kaldığını ortaya koyuyor.Savunma Sanayii Başkanlığı'nın açıklamalarına göre MARLIN 2024 yılında hizmete girerken ULAQ, denizaltı savunma harbi görevlerini de kapsayan kabiliyetlerle tasarlandı.TEHDİT YÜZEN DRONLARUkrayna'nın geliştirdiği MAGURA ve Sea Baby gibi insansız deniz araçları artık yalnızca hedefe çarparak patlayan teknelerden ibaret değil.
Yeni nesil sistemler keşif yapabiliyor, farklı silahlar taşıyabiliyor, hava hedeflerine karşı görev üstlenebiliyor ve başka dronlar için hareketli platform olarak kullanılabiliyor.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi'nin Ocak 2026 verilerine göre deniz dronlarının operasyonel menzili 1.500 kilometreye ulaşırken, 25'ten fazla Rus askeri gemisinin imha edildiği veya ağır hasar gördüğü bildirildi.HESAPLAR DEĞİŞEBİLİRKaradeniz'den çıkarılan derslerin en yakından incelenmesi gereken bölgelerden biri de Ege Denizi.
Türkiye ile Yunanistan arasındaki kıta sahanlığı, karasuları ve hava sahası anlaşmazlıkları nedeniyle hassas olan Ege'de, olası bir askeri gerilimin deniz boyutu geçmişte daha çok fırkateynler, hücumbotlar, denizaltılar ve savaş uçakları üzerinden değerlendiriliyordu.
Ancak deniz dronlarının ulaştığı teknoloji, bu denkleme yeni bir unsur ekliyor.
Ege'nin yüzlerce ada ve adacıkla çevrili yapısı, dar geçişleri ve yoğun deniz trafiği, küçük ve süratli insansız sistemlerin önemini artırabilecek özellikler taşıyor.HIZLI SU ÜSTÜ SİSTEMLERİUkrayna deneyiminin Türkiye açısından ortaya koyduğu en önemli sonuçlardan biri, denizlerde yalnızca büyük ve yüksek maliyetli platformlara yatırım yapmanın yeterli olmaması.
Fırkateynler, korvetler ve denizaltılar deniz gücünün temel unsurları olmayı sürdürürken, bunları tamamlayacak çok sayıda hızlı, düşük maliyetli ve farklı görevler üstlenebilen insansız suüstü aracına duyulan ihtiyaç artıyor.
Özellikle Ege gibi mesafelerin kısa, deniz trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde sürat, hareket kabiliyeti ve anlık bilgi paylaşımı kritik önem taşıyor.
HANGİ SİSTEMLER VAR?Türkiye, son yıllarda insansız deniz araçları geliştiren ülkeler arasında öne çıkan projelere imza attı.
ULAQ, MARLIN, SANCAR ve SALVO gibi platformlar keşif ve gözetlemeden suüstü harbine, elektronik harp faaliyetlerinden mayın karşı tedbirlerine kadar farklı görevler için geliştirildi.DENİZALTILAR BELİRLEYİCİAnalistlere göre insansız deniz araçlarının yükselişi, denizaltıların öneminin azaldığı anlamına gelmiyor.
Aksine Ege ve Doğu Akdeniz'de sualtından hareket edebilen, uzun süre tespit edilmeden görev yapabilen denizaltılar caydırıcılığın temel unsurlarından biri olmaya devam ediyor.
Yunanistan'ın envanterinde havadan bağımsız tahrik sistemine sahip dört Type 214 sınıfı denizaltı bulunuyor.
Türkiye ise altı adet Reis sınıfı denizaltı programını sürdürüyor.
İlk gemi TCG PİRİREİS 2024 yılında hizmete alınırken, diğer denizaltıların kademeli olarak donanmaya katılması hedefleniyor.Mısır'dan ikircikli strateji!
Ankara'ya yakın Atina'ya ortakYazarlarEGE'DEKİ İHTİYAÇ Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Uzmanı Prof.
Hasan Köni ise Ege ve Doğu Akdeniz’de değişen askeri dengeleri değerlendirirken Türkiye’nin asıl ihtiyacının uçak gemilerinden ziyade insansız deniz araçları ve denizaltılar olduğunu belirtiyor.
Köni’ye göre Karadeniz’de yaşanan savaş, milyarlarca dolarlık büyük savaş gemilerinin çok daha düşük maliyetli insansız sistemler karşısında ne kadar kırılgan hale gelebildiğini gösterdi.
Türkiye açısından denizlerde caydırıcılığın yalnızca büyük platformlarla değil, denizaltı gücü, insansız sistemler ve gelişmiş savunma teknolojileriyle desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.