BU HAFTA GENEL KURULDA Türkiye'de otel ve konaklama tesislerinin uluslararası rezervasyon platformları üzerinden satış yapmasına ilişkin dokuz yıldır devam eden hukuki kısıtlamada yeni bir dönemin kapısı aralanıyor.
Booking.com, Airbnb ve Expedia gibi yabancı dijital platformların Türkiye'deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edilerek Genel Kurul gündemine taşındı.
TBMM'ye sunulan teklifin temel amacı, yabancı platformların Türkiye'deki faaliyetlerini hukuki bir çerçeveye oturtmak, sektörde rekabet koşullarını düzenlemek ve bu şirketlerin Türkiye'de vergisel ve idari yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak.BOOKING.COM İÇİN TÜRKİYE PAZARI YENİDEN AÇILABİLİR Booking.com'un Türkiye'deki otel ve konaklama tesislerine yönelik rezervasyon faaliyetleri, TÜRSAB'ın açtığı dava sonucunda 2017 yılında alınan mahkeme kararıyla durdurulmuştu.
Platformun Türkiye'den yurt dışındaki tesislere rezervasyon hizmeti vermesi ise devam etti.
Yeni kanun teklifi, yabancı dijital konaklama platformlarına izin belgesi alma şartı getirerek Türkiye'deki faaliyetleri için yeni bir hukuki zemin oluşturmayı amaçlıyor.
Teklifin yasalaşması ve gerekli izinlerin alınması halinde Booking.com'un Türkiye'deki tesisleri yeniden listelemesi ve yurt içi rezervasyon hizmeti sunması mümkün olabilecek.OTELLERİN KOMİSYONU YÜZDE 17'Yİ AŞAMAYACAK Teklifin konaklama sektörünü en yakından ilgilendiren maddelerinden biri, dijital platformların alabileceği komisyona getirilen üst sınır.
Buna göre platformların yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda konaklama işletmelerinden alacağı tutar, vergiler hariç satış bedelinin yüzde 17'sini geçemeyecek.
Sınır, komisyonun yanı sıra platformun satış üzerinden aldığı diğer adlarla tahsil edilen bedelleri de kapsıyor.
Düzenleme, platformların otellerle kurduğu ticari ilişkileri de yeniden belirliyor.
Buna göre Booking.com ve benzeri şirketler, konaklama işletmelerinin kendi internet siteleri veya başka satış kanalları üzerinden farklı fiyatlarla hizmet sunmasını engelleyemeyecek.AIRBNB'DE İZİN BELGELİ KONUT DÖNEMİ Düzenleme yalnızca otelleri değil, Airbnb üzerinden kısa süreli kiralama yapan konut sahiplerini de ilgilendiriyor.
Platformların doğrudan satış yapabileceği konutlar, Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutlarla sınırlandırılıyor.
Böylece izin belgesi bulunmayan evlerin yabancı dijital platformlar üzerinden pazarlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu alanda 2024'te yürürlüğe giren kısa süreli kiralama düzenlemesiyle getirilen izin belgesi şartı da devam ediyor.SEYAHAT ACENTELERİNE YENİ İŞ ALANI Teklif, yabancı platformların hangi hizmetleri doğrudan satabileceğini de belirliyor.
Buna göre turizm belgeli konaklama tesisleri, izin belgeli kiralık konutlar ve uçak biletleri platformlar tarafından doğrudan satışa sunulabilecek.
Seyahat acentelerine özgü diğer hizmetlerin ise yetkili acenteler aracılığıyla verilmesi gerekecek.
Araç kiralama hizmetleri de Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden sunulabilecek.YABANCI PLATFORMLARA 5 MİLYON LİRALIK İZİN BELGESİ Kanun teklifine göre yabancı dijital konaklama platformları Türkiye'de faaliyet gösterebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alacak.
İki yıl geçerli olacak belgenin bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor.
Tutar, her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak; Cumhurbaşkanı bu bedeli iki katına kadar yükseltebilecek veya yarısına kadar indirebilecek.
Platformların ayrıca dijital hizmet vergisi mükellefi olması, vergi borcunun bulunmaması ve Türkiye'de tebligata esas bir adres göstermesi gerekiyor.KURALLARA UYMAYAN PLATFORMA ERİŞİM ENGELİ Teklif, yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketler için idari para cezaları ve izin belgesinin iptal edilmesini öngörüyor.
Örneğin yüzde 17'lik komisyon sınırının aşılması halinde haksız tahsil edilen tutarın 10 katı kadar idari para cezası uygulanabilecek.
Aynı ihlalin tekrarlanması durumunda ceza artırılacak, üçüncü kez tespit edilmesi halinde platformun izin belgesi iptal edilebilecek.
YENİ DÖNEM 1 OCAK 2027'DE BAŞLAYABİLİR TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda kabul edilen teklifte yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, bu tarihte Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının üç ay içinde izin belgesi almak için Bakanlığa başvurması gerekecek.Fotoğraflar: Shutterstock/Reuters