Mert İnan
Akdeniz
Çevre kirliliği
Antalya
Adana
Akdeniz'in kıyılarında son üç yazdır ortaya çıkan görüntüler endişe verici bir tabloya dönüştü. Antalya kıyılarında dikkat çeken küçük köpük öbeklerinin ardından bazı koylarda yağlı tabakalar, plastik parçaları ve kötü görüntülerin ortaya çıkması tepkilere de neden oldu. Tekne trafiğinin yoğunlaştığı bölgelerde sintine ve atık tartışmaları başlarken, deniz yüzeyinde görülen plastik parçalarının "mikroplastik kirlilikten" kaynaklandığı öne sürüldü.
Akdeniz kıyılarında birkaç yıldır gözlenen köpüklenme, yağlı yüzey tabakaları ve plastik atıklar yaşanan ekolojik tahribata ışık tutuyor. Son olarak Alanya kıyılarından alınan örneklerde mikroplastik yoğunluğunun Akdeniz ortalamasının bazı noktalarda 60-65 katına ulaşması tehlikenin ulaştığı boyutu ortaya koydu. Kirliliğin farklı kaynaklardan Akdeniz'e taşındığına ilişkin bulgular artarken, gözler bir yandan da atıklarını mevzuata aykırı şekilde çevreye bırakan tesislere çevrildi. Yapılan denetimler, sorunun yalnızca denizde görülen kirlilikle sınırlı olmadığını, karadaki bazı tesis ve işletmelerin uygulamalarının da çevresel baskıyı artırdığını ortaya koydu.
142 TESİS DENETİME ALINDI
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri sahada denetimlerini artırırken, kuralları hiçe sayan işletmelere yönelik ciddi yaptırımlar uygulanmaya devam ediyor. Bakanlık tarafından 1 Temmuz'dan itibaren Adana, Antalya, Hatay, Mersin ve Muğla'da gerçekleştirilen incelemelerde 23 tesise toplam 47 milyon 599 bin TL idari para cezası kesildi. Kirletici niteliği yüksek olduğu değerlendirilen 142 tesis ayrıca denetim programına alındı. Adana'daki Seyhan Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki kontrollerde ise atık suyun bir bölümünün arıtılmadan deşarj edildiği tespit edildi.
HABER GLOBAL GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Öte yandan kamuoyunda tepkilere neden olan ekolojik tahribat Haber Global Web Özel'in 4 Temmuz 2024 tarihinde yayımladığı “Kirlilik endişesi, Denizler neden köpükleniyor?” başlıklı haberinde gündeme getirilmişti. Haberde, Antalya'da Lara, Konyaaltı ve falezler çevresinde iki yıldır görülen köpüklenmeye dikkat çekilmiş, özellikle yaz aylarında nüfus ve turizm hareketliliğinin artmasıyla denize ulaşan organik yükün yükseldiği belirtilmişti.
TEKNE ATIKLARI KONTROL EDİLMELİ
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Bilim Danışmanı Dr. Erol Kesici, o tarihte köpüklenmenin organik kirlilikle bağlantılı olduğunun altını çizmiş, Akdeniz'deki organik madde miktarının giderek arttığını söylemişti. Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız da kıyılardaki insan faaliyetleri, evsel ve endüstriyel atıkların deniz ekosisteminin dengesini bozduğuna dikkat çekmişti. Prof. Dr. Mustafa Sarı ise temizlik maddelerinin arıtılmadan denize bırakılmasının yanı sıra teknelerdeki atıkların kontrol altına alınması gerektiğini vurgulamıştı.
KÖPÜKLENMEDEN PLASTİK KİRLİLİĞİNE
Aradan geçen iki yılın ardından ortaya çıkan yeni bulgular, köpüklenme tartışmasının çok daha geniş bir kirlilik tablosunun parçası olabileceğini gösterdi. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve İstanbul Politikalar Merkezi araştırmacısı Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'nun açıkladığı verilere göre, geçtiğimiz günlerde Alanya kıyılarındaki dört farklı noktadan alınan örneklerin bazılarında mikroplastik yoğunluğu Akdeniz ortalamasının 60-65 katına kadar çıktı. Bazı istasyonlarda belirlenen plastiklerin ise yüzde 60 ile yüzde 93'ünün, geri dönüşüm tesislerinde parçalanmış plastiklerle ilişkili olduğu öne sürüldü.
2024'TE UYARI GELMİŞTİ
Şimdiye kadar Akdeniz'deki kirliliğin büyüyebileceği uyarısı yalnızca mikroplastik konusunda yapılmadı. Haber Global'in 2024'teki araştırmasında ise Prof. Dr. Meriç Albay da Antalya kıyılarındaki organik yük artışının Akdeniz açısından risk oluşturduğunu belirtmişti. Özellikle turizm merkezlerindeki nüfus artışı, yoğun güneş kremi kullanımı, gemi ve tekne trafiği ile denize ulaşan farklı kirleticilerin su yüzeyindeki tabakalaşmayı artırdığı da vurgulanmıştı. Aynı yıl yayımlanan “Tekneler kirlilik saçıyor, denizlerde atık tehdidi” başlıklı Haber Global araştırmasında da Ege ve Akdeniz kıyılarındaki yoğun tekne trafiğinin yarattığı çevresel baskıya dikkat çekilmiş, gerekli önlemler alınmadığı takdirde Ege ve Akdeniz'in Marmara Denizi'ndeki çevresel sorunlara benzer risklerle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılmıştı. 2025 yazında ise tablo yeniden gündeme geldi. Haber Global'in “Kabarcık değil pislik! Kıyılar can çekişiyor” başlıklı haberinde Akdeniz ve Ege kıyılarında tekrar görülen yağlı ve köpüklü yüzey tabakaları mercek altına alınmıştı.
KİRLİLİK DENİZDE BAŞLAMIYOR
Yeni araştırmalar ise Akdeniz'deki plastik kirliliğinin yalnızca sahillerde ortaya çıkan bir çevre sorunu olmadığını gösteriyor. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'ya göre Adana çevresindeki plastik geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan atık sular önemli risk başlıklarından biri. Son dönemde ortaya çıkan kirlilik görüntülerini yorumlayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı eski Müsteşarlarından Prof. Dr. Mustafa Öztürk, kirliliğin tehlike boyutlara ulaşmasından endişe ettiğini belirterek, "Bugün Akdeniz kıyılarında görülen plastik parçaları, köpüklenmeler ve yağlı tabakalar aslında birkaç yıllık bir çevresel sürecin son halkası niteliğinde. Seyhan Nehri'nden drenaj kanallarına, geri dönüşüm tesislerinden sulama suyuna, tarım toprağından Akdeniz'e kadar uzanan zincirin her noktasında ayrı bir risk bulunuyor" dedi.
[email protected]
Yazarın Önceki Yazıları
Yeni binalar cep yakıyor! İstanbul’da konut uçurumu
18 Ağustos 2026
Maaş yerinde fiyatlar yukarı
17 Ağustos 2026
Karadeniz'e Drakula saldırısı!
16 Ağustos 2026
Acı dolu zaferler, Atatürk’ün böbrek savaşı
15 Ağustos 2026
Denizlerde ekolojik alarm
13 Ağustos 2026
2
Yeni binalar cep yakıyor! İstanbul’da konut uçurumu
3
Dolar 48 TL'ye yaklaşıyor... ABD ile İran izleniyor
4
Fiyatı yüzde 69 daha pahalı! 'Yeşil et'in bedeli ağır
5
Maaş yerinde fiyatlar yukarı
6
Akdeniz tehlike altında
7
17 Ağustos 1999'u gerçekten unutmadık mı?
8
Dolar haftaya 47,89 TL'den başladı! Bu hafta neler olacak?
9
Italiano'nun Beşiktaş'ı hayal kurduruyor