Türkiye'de sigara ve diğer tütün ürünlerine yönelik yeni düzenleme hazırlıkları, uluslararası kuruluşları harekete geçirdi.
Aralarında Sağlığa Evet Derneği, İnsan Sağlığı ve Eğitim Vakfı, İstanbul Verem Savaşı Derneği ile Dr.
Hafız Cemal Vakfı'nın da bulunduğu 45 kuruluş, yeni yasaya ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
Kuruluşlar, henüz kamuoyuna açıklanmayan yasa taslağının yayımlanmasını, bilim insanlarının görüşlerinin alınmasını ve kapalı alanlarda dumansız hava sahasının korunmasını istedi.
Asıl dikkat çeken talep ise tütün şirketlerinin yasa hazırlıklarına müdahalesinin önlenmesi oldu.GİZLİ GÖRÜŞMELER AÇIKLANSINKuruluşların geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanlığı'na gönderdiği ortak mektupta, yasa taslağı hazırlanırken hangi şirketlerle, danışmanlarla ve sektör temsilcileriyle görüşüldüğünün açıklanması talep edildi.
Görüşme tutanaklarının da kamuoyuyla paylaşılması istendi.
Çağrının dayanağını ise Türkiye'nin taraf olduğu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin 5.3'üncü maddesi oluşturuyor.
Söz konusu madde, hükümetlerin tütün kontrol politikalarını sektörün ticari çıkarlarına karşı korumasını öngörüyor.Tütün sektörünün geçmişte başvurduğu yöntemlerden biri de kapalı alanlarda kesin yasak yerine özel sigara içme bölümleri oluşturulmasını savunmak oldu.
Restoran, kafe ve otellerin müşteri kaybedeceği yönündeki ekonomik gerekçeler, bazı ülkelerde dumansız hava sahası uygulamalarına karşı kullanıldı.TÜTÜN LOBİSİNİN 9 YÖNTEMİDSÖ'nün tütün endüstrisine ilişkin raporları, dev şirketlerin kamu politikalarını etkilemek için başvurduğu yöntemleri de ortaya koyuyor.
Sektörle bağlantılı kuruluşlar üzerinden kamuoyu oluşturmak, bilimsel araştırmalara şüphe düşürmek, karar vericiler üzerinde lobi yürütmek ve hükümetleri hukuki girişimlerle baskı altına almak bu yöntemlerin başında geliyor.
Kaçakçılık tartışmaları, ticari anlaşmalar, sosyal sorumluluk projeleri ve halk sağlığı savunucuları arasındaki görüş ayrılıkları da düzenlemeleri geciktirmek veya zayıflatmak amacıyla kullanılabiliyor.BİLİM İNSANLARI DA HEDEFTETütün devlerinin etki alanı yalnızca siyasetle sınırlı değil.
DSÖ belgelerine göre şirketler geçmişte üniversite araştırmalarını finanse ederek, bağımsız uzman görünümündeki isimlerden yararlanarak ve bilimsel bulgulara şüphe düşürerek kamuoyunu etkilemeye çalıştı.
Özellikle sigaranın zararları ve pasif içiciliğin sağlık üzerindeki etkileri konusunda yürütülen bu faaliyetler, şirketlerin iç yazışmalarının ortaya çıkmasıyla uluslararası tartışmalara konu oldu.HER 100 KİŞİDEN 28'İTürkiye'deki tablo da dikkat çekici.
Türkiye Sağlık Araştırması'na göre 15 yaş ve üzerindeki nüfusun yüzde 28,3'ü her gün tütün mamulü kullanıyor.
Bu oran erkeklerde yüzde 41,3'e, kadınlarda ise yüzde 15,5'e ulaşıyor.
Günlük kullanım oranı 2010 yılında yüzde 25,4 düzeyindeyken 2022'de yüzde 28,3'e yükseldi.
Sigara yasakları, düz paket ve vergi düzenlemelerine rağmen tütün kullanımı Türkiye'nin en önemli halk sağlığı sorunları arasında yer almayı sürdürüyor.Sigarada kimlik doğrulama sisteminin detayları belli oldu: QR kodu ile satış yapılacakGündem1,7 TRİLYON DOLAR KAYIPTütünün dünyaya faturası ise çok daha ağır.
DSÖ'nün Haziran 2026 verilerine göre dünya genelinde her yıl 7 milyondan fazla insan tütün kaynaklı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.
Ölenlerin 1,6 milyondan fazlasını sigara kullanmadığı halde tütün dumanına maruz kalanlar oluşturuyor.
Dünyada yaklaşık 1,2 milyar kişi tütün kullanırken bunların yüzde 80'i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor.
DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası'nın hesaplamasına göre tütünün 2022 yılında dünya ekonomisine getirdiği sosyal ve ekonomik kayıp ise 1,7 trilyon dolar.
Tütün sektörünün son yıllarda yoğunlaştığı alanlardan biri de elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve yeni nikotin teknolojileri.
Özellikle aromalı ürünler, sosyal medya tanıtımları ve genç tüketicilere yönelik pazarlama yöntemleri uluslararası sağlık kuruluşlarının yakın takibinde bulunuyor.