ABD'de 3 Kasım ara seçimlerinde Demokrat Parti'nin Kongrenin iki kanadını kazanmasının ardından Başkan Donald Trump, Avrupa'ya yönelik güvenlik politikasındaki büyük bir değişikliğin işaretini verdi.
Daha önce NATO müttefiklerini savunma harcamalarına yeterince katkı sağlamamakla suçlayan, Amerikan askerlerini Avrupa'dan çekme tehdidinde bulunan ve Rusya'nın yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkelere saldırmasını teşvik edebileceğini söyleyen Trump, bu kez Avrupa'nın tamamını kapsayabilecek yeni bir güvenlik anlaşmasından söz etti.
5 Kasım'da Beyaz Saray'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile görüşen Trump, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine ilişkin büyük bir anlaşmaya da çok yaklaşıldığını savundu.
Aynı gün özel temsilcisi Jared Kushner, NATO'nun Avrupa savunmasındaki merkezi rolünü koruyacak yeni güvenlik çerçevesini duyurdu.
Uzmanlar Trump'ın Avrupa'ya yönelik ani yön değişikliğini seçim mağlubiyetine bağlıyorlar.ABD Başkanı Donald Trump, Rusya temsilcisi Kirill Dmitriyev ile görüşmesinin ardından Avrupa'nın tamamını kapsayabilecek NATO merkezli yeni bir anlaşmadan söz etti.
Beyaz Saray'ın yeni planı NATO'yu ve Avrupa'yı ortak savunmanın merkezinde tutuyor. (Reuters)AVRUPA'YI YALNIZ BIRAKMAKLA TEHDİT ETMİŞTİTrump'ın yeni açıklamaları, NATO'ya yönelik yıllardır sürdürdüğü baskı politikasıyla belirgin bir karşıtlık oluşturuyor.
ABD Başkanı, Şubat 2024'te savunma harcamalarını artırmayan NATO üyelerini Rusya'ya karşı korumayacağını söylemiş, Rusya'nın bu ülkelere istediğini yapmasını teşvik edebileceğini açıklamıştı.
İkinci başkanlık döneminde de Avrupa'nın kendi savunmasının maliyetini üstlenmesi gerektiğini savunarak Amerikan askeri varlığının azaltılmasını gündeme getirdi.
Washington'ın Ukrayna'ya askeri yardımları sınırlandırma girişimleri ve Avrupalı müttefikleri dışarıda bırakan Rusya görüşmeleri, kıtada ABD'nin güvenilirliğine ilişkin tartışmaları büyüttü ve Avrupa'nın kendi ortak savunma bütçesi ile silahlanma programının gerekçesi oldu.
Ancak ABD basınındaki yorumlara göre Cumhuriyetçilerin Kongredeki çoğunluğunu kaybetmesinin hemen ardından Beyaz Saray'ın NATO'yu merkeze alan yeni bir güvenlik düzeninden söz etmesi, Washington'ın Avrupa'yla ilişkilerinde bütünüyle farklı bir yaklaşıma yöneleceğini gösteriyor.
Washington Post'a konuşan siyaset uzmanları ve askeri analistlere göre bu değişimin teme sebebi ise Trump'ın ara seçimleri kaybetmiş olması.NATO, GÜVENLİK GARANTİLERİ VE RUSYA İLE DİYALOGÖzgür Avrupa Radyosu'nun analizine göre Kushner, Brüksel'de Ukrayna, NATO ve Avrupa Birliği temsilcileriyle yaptığı görüşmelerin ardından yeni güvenlik çerçevesinin ayrıntılarını açıkladı.
Öneri; kalıcı güvenlik istişareleri, kriz anlarında doğrudan iletişim kanalları, askeri faaliyetlerde şeffaflık ve karşılıklı gerilimi azaltma önlemlerini kapsıyor.
Kushner, hiçbir devletin başka bir ülkenin ittifak tercihleri üzerinde veto hakkı bulunmayacağını, ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterileceğini vurguladı.
NATO'nun Avrupa'nın ortak savunmasının merkezinde kalacağı da özellikle belirtildi.
Görüşmelerin Ukrayna, NATO, Avrupa Birliği ve diğer Avrupalı ortakları içeren bir müzakere mekanizması üzerinden sürdürülmesi de planlanıyor.
Uzmanlara göre Trump, yalnızca Ukrayna'daki çatışmayı durdurmayı değil, Rusya ile Avrupa arasında daha uzun vadeli bir güvenlik düzeni oluşturmayı da müzakere gündemine taşımak istiyor.RUSYA-UKRAYNA BARIŞI İÇİN YENİ FIRSATABD'li askeri uzmanlara göre Trump'ın yeni yaklaşımı, Şubat 2022'den bu yana devam eden Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için diplomatik bir fırsat da oluşturabilir.
ABD, Rusya ve Ukrayna heyetlerinin 10-11 Kasım'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de bir araya gelmesi planlanıyor.
Bu görüşmeler, taraflar arasında şubat ayından bu yana yapılacak ilk üçlü barış müzakereleri olacak.
Trump, Dmitriyev ile görüşmesinin ardından anlaşmanın yalnızca Ukrayna'yı değil bütün Avrupa'yı ilgilendireceğini söyledi.
AB kurumlarının merkezi Brüksel'de ise ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, NATO ve Avrupa Birliği temsilcileri Ukrayna'nın savaş sonrası güvenlik garantilerini ve ekonomik yeniden yapılanmasını ele aldı.
Dünya Bankası, Avrupa Komisyonu, Birleşmiş Milletler ve Ukrayna hükümetinin ortak değerlendirmesine göre ülkenin önümüzdeki on yıllık yeniden inşa ihtiyacı yaklaşık 588 milyar dolar.
Rus işgali altındaki toprakların statüsü, Ukrayna'nın gelecekteki ittifak tercihleri ve olası ateşkesin denetlenmesi müzakerelerin en önemli başlıkları arasında bulunuyor.AVRUPA'DA KRİTİK SORU: RUSYA NE İSTEYECEK?Yeni planın önündeki temel engel, Moskova ile Kiev'in güvenlik talepleri arasındaki derin ayrılık.
Saratoga Vakfı Başkanı ve Rusya uzmanı Glen Howard, Kremlin danışmanı Yuriy Uşakov'un NATO'nun 1997 öncesindeki askeri konumuna dönmesi yönündeki talebini hatırlatarak Doğu Avrupa ve Baltık ülkelerinin güvenliğinin pazarlık konusu yapılmasını eleştirdi.
Atlantik Konseyi uzmanı ve ABD'nin eski Ukrayna Büyükelçisi John Herbst ise Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un taviz verilmeyeceğine ilişkin açıklamalarını hatırlatarak Moskova'nın gerçek bir ateşkese hazır olduğuna dair somut bir işaret bulunmadığını söyledi.
Uzmanlara göre Ukrayna açısından ise güvenlik garantilerinin kağıt üzerinde kalmaması ve yeni bir Rus saldırısını önleyecek mekanizmalar içermesi talep ediliyor.NATO'da Rusya çatlağı büyüyor.
Kremlin “savaş” dedi ABD, Avrupa'yı uyardıGündem