Hafta içi düzenli yapılan kahvaltının hafta sonu birkaç saat gecikmesi ya da akşam yemeğinin alışılmış saatinden farklı bir zamana kayması günlük hayatın sıradan parçalarından biri.
Ancak geniş katılımlı yeni bir araştırma, yemek saatlerindeki bu değişkenliğin özellikle erkeklerde kalp ve damar sağlığı açısından sanıldığı kadar masum olmayabileceğini ortaya koyuyor.
Bilim insanlarının “yeme jetlagı” olarak tanımladığı durum, hafta içi ve hafta sonu öğün saatleri arasındaki farkı ifade ediyor.
Communications Medicine dergisinde yayımlanan ve Fransa’daki NutriNet-Sante araştırmasının verilerine dayanan çalışmada 104 bin 806 yetişkinin beslenme düzeni ve sağlık verileri mercek altına alındı.
Katılımcılar ortanca 8,1 yıl boyunca izlenirken toplam 2 bin 368 kalp-damar hastalığı vakası kaydedildi.
Vakaların 1.270’i koroner kalp hastalığı, 1.098’i ise beyin damarlarıyla ilişkili hastalıklardan oluştu.ERKEKLERDE HER SAAT ÖNEMLİSonuçlar özellikle erkekler açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Hafta içi ile hafta sonu arasındaki yemek zamanı farkının her bir saat artması, erkeklerde genel kalp-damar hastalığı açısından yüzde 14, koroner kalp hastalığı açısından ise yüzde 21 daha yüksek göreli riskle ilişkilendirildi.
Kadınlarda ise aynı yönde istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantı saptanmadı.
Araştırmacılara göre kadın ve erkekler arasındaki farklılığın arkasında hormonlardan biyolojik saate, günlük yaşam alışkanlıklarından kalp hastalıklarının görülme sıklığına kadar çok sayıda etken bulunuyor.SADECE GEÇ YEMEK DEĞİLBulguların en çarpıcı noktalarından biri, risk artışının yalnızca yemeklerini geç saate bırakanlarda görülmemesiydi.
Hafta sonu öğünlerini hafta içine göre ciddi biçimde erkene çeken erkeklerde de benzer bir tablo ortaya çıktı.
Düzenli yemek saatlerini sürdüren erkeklerle karşılaştırıldığında, öğünlerini ortalama iki saat erkene alanlarda genel kalp-damar hastalığı riski yüzde 44, koroner kalp hastalığı riski ise yüzde 68 daha yüksek bulundu.
Öğünlerini ortalama 1 saat 40 dakika geciktirenlerde ise koroner kalp hastalığı riski yüzde 36 daha yüksek hesaplandı.
Risk artışının yaklaşık 1,5 saatlik zaman kaymasından sonra daha belirgin hale geldiği görüldü.ORGANLARIN DA SAATİ VARUzmanların üzerinde durduğu başlıklardan biri de vücudun yalnızca beyindeki ana biyolojik saatle çalışmaması.
Işık, beynin merkezî biyolojik saatini düzenlerken yemek zamanları da karaciğer, pankreas, böbrek ve kalp gibi organların kendi biyolojik ritimleri açısından güçlü bir sinyal işlevi görüyor.
Öğün saatlerinin sürekli değişmesi halinde bu farklı biyolojik saatler arasındaki uyumun bozulabileceği değerlendiriliyor.
Böyle bir uyumsuzluğun kan basıncı ritminden insülin duyarlılığına, glikoz kullanımından yağ metabolizmasına kadar birçok sistemi etkileyebileceği düşünülüyor.
Kalp hücrelerinin enerji üretimi de araştırmacıların dikkat çektiği alanlar arasında.