Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan ve dünya enerji ticaretinin en stratejik noktalarından biri kabul edilen Babülmendep Boğazı'nda son günlerde olağanüstü bir hareketlilik yaşanıyor.
Uluslararası denizcilik raporuna göre, Husilerin deniz ablukası ilan etmesine ve saldırı tehditlerine rağmen 22 Çin ticaret gemisi boğazı güvenli biçimde geçti.
Haberde, Çin bayraklı ya da Çin bağlantılı gemilerin geçişlerinin uluslararası denizcilik çevrelerinde yakından izlendiği belirtilirken, bunun Pekin'in bölgedeki diplomatik etkisini gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirildiği ifade edildi.
Söz konusu rapor, son haftalarda birçok uluslararası armatörün rotalarını değiştirdiği bir dönemde Çin bağlantılı gemilerin geçişlerini sürdürebilmesinin tesadüf olmadığı yorumlarını da beraberinde getirdi.Denizcilik uzmanları, güvenlik garantilerinin hangi mekanizmalarla sağlandığı sorusunun henüz netlik kazanmadığını belirtiyor.PEKİN İLE TEMAS İDDİASISöz konusu rapora göre Çin, Yemen'deki İran destekli Husilerle doğrudan temas kurarak Çin tankerlerinin güvenli geçişi konusunda görüşmeler yürüttü.
Raporda, Pekin'in her gemi için ayrı koordinasyon sağladığı ve bu temasların İran tarafından da bilindiği öne sürüldü.
Aynı kaynakta, bazı Çin tankerlerinin güvenli şekilde geçiş yaptığı, buna karşılık risk değerlendirmesi nedeniyle rotasını değiştiren gemilerin de bulunduğu aktarıldı.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise resmi açıklamalarında Kızıldeniz'de uluslararası deniz ticaretinin güvenliğinin korunmasını desteklediğini belirtirken, bölgedeki sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini savunuyor.
Pekin yönetimi, Husilerle doğrudan pazarlık yaptığı yönündeki iddiaları açık biçimde doğrulamış değil.TİCARETİN YENİ DARBOĞAZIUluslararası ajansların gemi takip verilerine dayandırdığı başka bir haber ise Babülmendep'teki trafiğin son günlerde yeniden artmaya başladığını ortaya koyuyor.
Buna göre, bir haftalık dönemin en yoğun gününde boğazdan 39 emtia gemisi geçti.
Aynı dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin oldukça düşük seviyede kalması, enerji şirketlerinin alternatif rotalara yöneldiğini gösteriyor.
Analitik şirketi Kpler'in verilerine dayandırılan haberde, özellikle petrol ve petrokimya taşıyan gemilerin yeniden Babülmendep'i tercih etmeye başladığı belirtiliyor.
Değerlendirmelerde, Babülmendep'in açık kalmasının yalnızca Orta Doğu değil, Avrupa ve Asya enerji piyasaları açısından da kritik önem taşıdığına dikkat çekiliyor.
Boğazın kapanması halinde gemilerin Afrika'nın güneyinden dolaşmak zorunda kalacağı, bunun da teslimat sürelerini haftalarca uzatabileceği ve navlun maliyetlerini ciddi biçimde artırabileceği ifade ediliyor.HUSİLERDEN YENİ HAMLELERBölgedeki gerilim ise sona ermiş değil.
Haberlere göre Husiler, Suudi Arabistan limanlarına uğrayan gemileri hedef alabileceklerini duyururken, ticari gemilerden geçiş ücreti alınmasını da değerlendirdi.
Haberde, Çin gemilerinin bu uygulamadan muaf tutulabileceği yönündeki iddiaların uluslararası denizcilik sektöründe dikkatle izlendiği aktarıldı.
Ancak daha sonra Husiler, Kızıldeniz'den geçen gemilerden yeni ücret alınacağı yönündeki haberleri kamuoyu önünde reddetti.
Bu gelişmeler, Kızıldeniz'deki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmadığını gösterirken, uluslararası denizcilik şirketleri her sefer öncesinde güvenlik analizlerini güncellemeyi sürdürüyor.Kızıldeniz'deki güvenlik riskleri tamamen ortadan kalkmadı.YENİ JEOPOLİTİK DENGELERKızıldeniz'de yaşanan gelişmeler yalnızca deniz ticaretini değil, küresel güç dengelerini de etkiliyor.
Financial Times'ın haberine göre Suudi Arabistan, artan Husi saldırıları üzerine çok uluslu bir deniz güvenliği koalisyonu kurulmasına öncülük etti.
Riyad yönetimi, ticaret yollarının korunması amacıyla çok sayıda ülkeyle ortak güvenlik mekanizması oluşturmayı hedefliyor.
Söz konusu haberde görüşlerine yer verilen analistler, Çin gemilerinin Babülmendep'ten kesintisiz geçebilmesinin Pekin'in bölgedeki diplomatik nüfuzunu artırdığına işaret ettiğini değerlendiriyor.
Kızıldeniz'deki her yeni gelişme, yalnızca enerji piyasalarını değil, ABD, Çin, İran ve Körfez ülkeleri arasındaki stratejik rekabeti de yeniden şekillendiriyor.
Önümüzdeki günlerde boğazdan geçecek gemilerin sayısı ve güvenliği, küresel ticaretin en önemli göstergelerinden biri olmaya devam edecek.ertan.altan@haberglobal.com.tr