İSTANBUL'UN ALTINDA 1633 YILLIK KAYIP MEYDANBugün İstanbul Üniversitesi, Beyazıt Camii ve tarihî çarşılarla çevrili meydanın bulunduğu alan, 393 yılında Roma İmparatoru I.
Theodosius döneminde görkemli bir imparatorluk meydanına dönüştürüldü.
Forum Tauri olarak da bilinen alan, dönemin Konstantinopolis kentinin en önemli siyasi, ticari ve törensel merkezlerinden biriydi.
Roma'daki ünlü Traianus Forumu'ndan esinlenilerek düzenlendiği düşünülen meydanda imparatorluk anıtları yükseliyordu.
Ancak 1600 yılı aşkın sürenin ardından bu görkemli kompleksin yalnızca sınırlı kalıntıları günümüze ulaşabildi.TOPRAKTAN ÇIKAN DEV ZAFER TAKI: 21 METRELİK ANITBeyazıt'ın en çarpıcı tarihî izlerinden biri, Ordu Caddesi yakınlarında ortaya çıkarılan Theodosius Zafer Takı'nın kalıntıları.
1957-1958 yıllarında yol çalışmaları sırasında bulunan parçalar, yaklaşık 21 metre yüksekliğe ulaştığı hesaplanan devasa bir anıtın varlığını ortaya koydu.
Üç kemerli yapıda kullanılan yaklaşık 10,5 metrelik sütunların gövdeleri ağaç kütüklerini andıracak biçimde işlenmişti.
Bugün yol kenarında görülebilen mermer parçalar, bir zamanlar imparatorluk başkentinin görkemli girişlerinden birini oluşturuyordu.İMPARATORUN DEV HEYKELİ NEREYE KAYBOLDU?Antik kaynaklara göre meydanın merkezinde İmparator Theodosius'un askerî zaferlerini anlatan kabartmalarla süslü devasa bir sütun bulunuyordu.
Üzerindeki gümüş kaplamalı bronz imparator heykeli 480 yılındaki depremde devrildi.
Sütunun içinde tepeye çıkmayı sağlayan döner bir merdiven bulunduğu da düşünülüyor.
Zamanla ortadan kaybolan anıtın bazı kabartma parçaları Beyazıt Hamamı'nın temellerinde, bazıları ise İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonunda izlenebiliyor.
Bir zamanlar meydanın üzerinde yükselen anıtın tamamı artık yerinde değil.80 METRELİK KAYIP YAPI: YERİ HÂLÂ BİLİNMİYORBeyazıt'ın en büyük arkeolojik bilinmezlerinden biri, antik kaynaklarda adı geçen Basilica Theodosiana.
Yaklaşık 80 metre uzunluğunda ve 28 metre genişliğinde olduğu belirtilen anıtsal yapının forumun güney kesiminde bulunduğu değerlendiriliyor.
MS 462 dolaylarında bir yangında yıkıldığı düşünülen bazilikanın kalıntıları ise henüz kesin biçimde tespit edilemedi.
Araştırmacılar forumun doğu girişini ve kesin sınırlarını da belirleyebilmiş değil.
Bu nedenle Beyazıt'ın tarihî yapılaşmasının hangi alanların üzerine yayıldığı sorusu hâlâ bütünüyle cevaplanmış değil.BEYAZIT'IN BİTMEYEN GİZEMİ: ROMA'DAN GERİYE DAHA NELER KALDI?Theodosius Forumu yalnızca törenlerin yapıldığı bir meydan değildi.
Beşinci yüzyılda ticari ve idari hayatın önemli merkezlerinden biriydi; yabancı elçilerin imparator tarafından burada kabul edildiği aktarılıyor.
Bugün Beyazıt Meydanı, Ordu Caddesi ve İstanbul Üniversitesi çevresinde Roma döneminin izleri bulunmasına rağmen forumun mimari düzeni tam olarak çözülebilmiş değil.
Araştırmacı Franz Alto Bauer'in değerlendirmesine göre antik meydan, bugünkü üniversite ana yerleşkesinin bulunduğu alana kadar uzanmış olabilir.
Asıl merak uyandıran soru ise şu: İstanbul'un en işlek noktalarından birinin altında ve çevresinde, henüz tanımlanamamış hangi imparatorluk yapıları bulunuyor?