Mert İnan
Kalp sağlığı
Halk sağlığı
Sağlık Haberleri
Türkiye
Türkiye’de son bir yılda hayatını kaybeden 491 bin 684 kişinin yaklaşık 170 bin 600’ünün ölüm nedeni kalp ve damar hastalıkları oldu. Toplam ölümlerin yüzde 34,7’sini oluşturan bu tablo, dolaşım sistemi hastalıklarını ilk sıraya taşıdı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Nurcan Arat, kalp sağlığına ilişkin merak edilenleri Haberglobal.com’a anlattı.
Türkiye’de her üç ölümden biri kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanırken; Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Nurcan Arat, kalp sağlığına ilişkin merak edilenleri Haberglobal.com’a anlattı. Sosyal medya ve dijital haberleşmenin etkisiyle genç yaşta görülen ani ölümler ile miyokardit ve ritim bozukluklarının daha görünür hale geldiğini belirten Prof. Dr. Arat, "Ani kardiyak ölüm tek bir hastalık değildir. İleri yaşlarda en sık neden koroner arter hastalığı ve kalp krizidir. Gençlerde ise kalp kası hastalıkları, kalıtsal ritim bozuklukları, doğumsal koroner arter anomalileri ve bazı genetik hastalıklar daha önemli rol oynayabilir. Bu nedenle genç yaşta meydana gelen ani ölümler ayrıntılı biçimde araştırılmalı, gerekli durumlarda aile bireyleri de taranmalıdır. Türkiye’de bu hastalıklarda olağanüstü bir artış olduğunu söyleyebilmek için ise yeterli ulusal veri bulunmuyor" dedi.
Hangi belirtilerde kardiyoloji değerlendirmesi geciktirilmemeli?
Efor sırasında gelişen göğüs ağrısı, açıklanamayan bayılma, sık tekrarlayan çarpıntı, nedeni belirlenemeyen nefes darlığı veya ailede genç yaşta ani ölüm öyküsü bulunması halinde kardiyoloji değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Bu belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak bazı kişilerde ciddi bir kalp hastalığının ilk işareti olabilir. Amaç korku oluşturmak değil, risk altındaki kişileri erken belirlemektir.
Tanı yöntemlerindeki gelişme tabloyu nasıl değiştirdi?
Bundan 15-20 yıl önce açıklanamayan birçok bayılma, çarpıntı veya ani ölüm vakasının nedeni ortaya konulamıyordu. Günümüzde yüksek duyarlıklı troponin testleri, ileri ekokardiyografi, kardiyak manyetik rezonans, uzun süreli ritim kayıt cihazları ve genetik incelemeler sayesinde daha doğru tanı koyabiliyoruz. Özellikle kardiyak manyetik rezonans, kalp kasındaki iltihaplanmayı, nedbeleşmeyi ve doku değişikliklerini ayrıntılı biçimde gösterebiliyor. Genetik testlerin yaygınlaşmasıyla bazı kalp kası hastalıkları ve kalıtsal ritim bozuklukları da daha erken tanınabiliyor.
Kalp ve damar hastalıklarının en önemli risk faktörleri nelerdir?
Kalp krizinin tek bir nedeni yoktur. Asıl tehlike, küçük görünen risklerin yıllar içinde sessizce birikmesidir. Kalp krizlerinin büyük bölümü, damar duvarında uzun yıllar ilerleyen aterosklerozun son aşamasında ortaya çıkar. Kalp ve damar hastalıklarının önemli bir bölümü değiştirilebilir risk faktörleriyle ilişkilidir. Risklerin erken belirlenmesi ve doğru yönetilmesiyle çok sayıda kalp krizi ve inme önlenebilir.
Hipertansiyon damarları nasıl etkiliyor?
Hipertansiyon en önemli risk faktörlerinden biridir. Kan basıncının uzun süre yüksek seyretmesi damarların iç yüzeyinde hasara, damar sertliğine, kalp yetersizliğine, inmeye ve böbrek hastalıklarına zemin hazırlar. En tehlikeli yönü çoğu zaman belirti vermemesidir. Bu nedenle tansiyonun düzenli ölçülmesi ve yüksekliğin etkili biçimde tedavi edilmesi gerekir.
Yüksek LDL kolesterol neden önemli?
LDL kolesterol damar duvarına yerleşerek plak oluşumunu başlatır. Günümüzde yalnızca yaşa göre normal kabul edilen değerlere değil, kişinin toplam kalp ve damar riskine bakılıyor. Kalp hastalığı veya diyabeti bulunan ya da yüksek risk grubunda yer alan kişilerde LDL kolesterolün daha düşük düzeylere indirilmesi gerekebilir. LDL’de sağlanan düşüş, kalp krizi ve inme riskini de azaltır.
Fazla kilo, hareketsizlik, stres ve uyku sorunları damar yaşını nasıl etkiliyor?
Kalp sağlığında yalnızca kilo değil, karın çevresindeki yağlanma da önemlidir. Bel çevresinin artması; hipertansiyon, diyabet ve insülin direnci riskini yükseltir. Uzun süre oturmak damar fonksiyonlarını bozarken, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta hareket koruyucu etki sağlar. Yetersiz uyku, kronik stres ve sosyal izolasyon da tansiyon, kan şekeri, beslenme ve sigara kullanımı üzerinden kalp-damar riskini artırabilir.
Kalp ve damar hastalıklarından korunmak için kimler, ne zaman ve hangi kontrolleri yaptırmalı?
Kalp ve damar hastalıkları yıllarca belirti vermeden ilerleyebilir. Kontrolsüz hipertansiyon, yüksek LDL kolesterol, diyabet, karın tipi obezite, hareketsizlik ve tütün ürünleri en önemli riskler. Tansiyon, kilo, bel çevresi, kan şekeri ve kolesterol ölçümlerine 20 yaşından itibaren başlanmalı; 40 yaşından sonra kontroller düzenli hale getirilmeli. Ailesinde erken yaşta kalp krizi bulunanlar, sigara kullananlar, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, böbrek hastalığı veya obezitesi olanlar yaşını beklemeden değerlendirilmeli. Her kişiye efor testi, koroner tomografi veya ileri görüntüleme yapılması gerekmez. Tetkikler kişinin risk durumuna göre belirlenmelidir. Eforla göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya bayılma görülmesi halinde ise kardiyoloji başvurusu ertelenmemeli.
[email protected]
Yazarın Önceki Yazıları
Emekçinin maaşı eriyor, evdeki hesap çarşıya uymuyor
01 Ağustos 2026
Pestisit karnesi hep kötü!
31 Temmuz 2026
İstanbul’un hafızası kuruyor
29 Temmuz 2026
Konut piyasası yeniden ısındı! Satış arttı, reel değer kaybetti
28 Temmuz 2026
Kalpte sessiz tehlike
26 Temmuz 2026
2
Acil durum rezervleri dipte! Trump'ın petrol kumanı tutar mı?
3
Emekçinin maaşı eriyor, evdeki hesap çarşıya uymuyor
4
Kategori değişikliği tartışması! ABD kayıpları gizleniyor mu?
5
Çin'de skandal deney! 6 yaşındaki çocuk gen tedavisinden sonra öldü! Ölümünü gizlediler
6
Google, yapay zekâ özelliğini 24 saat geçmeden geri çekti
7
Pestisit karnesi hep kötü!
8
Hindistan’da tarihsel çalışma
9
Batı Şeria'da kanlı işgal başladı.
10
'Direniş Ekseni'nin petrol kıskacı