İstanbul’da yazın sona ermesiyle birlikte sonbahar yağmurları, kuvvetli rüzgar ve fırtına riski yeniden gündeme gelirken, gözler kentteki yaşlı ve büyük ağaçlara çevrildi.
Şişli’de dışarıdan sağlıklı görünen ağaçların iç yapısı ilk kez sistematik biçimde “dinlenmeye” başlandı.
Yaklaşık 200 büyük ve yaşlı ağaç ses dalgalarıyla taranacak, gövdelerdeki gizli çürükler üç boyutlu olarak görüntülenecek ve olası devrilme riski hesaplanacak.
Çalışmanın çıkış noktası ise dışarıdan sağlam görünmesine rağmen içten çürüdüğü ortaya çıkan ağaçlar oldu.
Şişli’de başlayan bu tarama, İstanbul’daki binlerce yaşlı ve korunmaya değer ağacın ne kadarının fırtına öncesinde gerçek anlamda devrilme riski taşıdığı sorusunu da gündeme getirdi.AĞAÇLARIN İÇİ ÇÜRÜKAlarmı veren olay geçen ay Teşvikiye’de yaşandı.
Dışarıdan bakıldığında oldukça sağlıklı görünen büyük bir çınar devrildi.
Ağaç incelendiğinde çürümenin köklerden başlayarak gövdenin içine kadar ilerlediği ortaya çıktı.
Şişli Belediyesi ile İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi bunun üzerine ilçedeki büyük ve yaşlı ağaçları mercek altına alırken, ilk etapta yaklaşık 200 ağaç belirlendi.İstanbul’un yakın geçmişindeki en çarpıcı örneklerden biri ise Kasım 2021’deki büyük lodos oldu.
Tek bir fırtınada kent genelinde 192 ağaç devrildi, 33 çatı uçtu, 12 araç zarar gördü ve dört kişi yaşamını yitirdi.SENSÖR TAKILIYORYöntem ise tıpkı insanlara uygulanan tomografiyi andırıyor.
Öyle ki, ağacın gövdesine belirli aralıklarla sensörler yerleştirilirken, gövdeye gönderilen ses dalgalarının ne kadar hızlı ilerlediği ölçülüyor.
Sağlıklı dokuda ses daha hızlı ilerlerken çürük veya içi boş bölgeye ulaştığında yön değiştiriyor ve yavaşlıyor.
Bilgisayar bu farklılıkları işleyerek gövdenin iç yapısını görüntülüyor.
Şüpheli bölüm bulunursa ölçüm farklı yüksekliklerde tekrar ediliyor.
Böylece çürümenin yalnızca varlığı değil, nereden başlayıp nereye kadar ilerlediği üç boyutlu olarak ortaya çıkarılıyor.ANIT AĞAÇ STATÜSÜNDEBir ağacın içinin çürük çıkması otomatik olarak kesileceği anlamına gelmiyor.
Uzmanlar ağacın boyunu, gövde kalınlığını, tepe genişliğini, eğimini, dallanmasını ve bulunduğu noktanın rüzgar yükünü de hesaba katıyor.
Şişli’deki çalışma bir başka gerçeği de ortaya koymuş durumda.
İlçede sanılandan çok daha fazla yaşlı ağaç bulunuyor.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’dan Doç.
Serhun Sağlam’ın verdiği bilgiye göre özellikle çınarlar arasında 100 yaşını aşan, hatta 130-150 yaşına ulaşan örnekler bulunuyor.
Bunların bir bölümü tescilli anıt ağaç statüsünde.5 BİNDEN FAZLA ÖZEL AĞAÇİBB’nin İstanbul Açık ve Yeşil Alan Yaklaşımı belgesindeki verilere göre kentte 517 anıt ağaç ile 4 bin 561 korunmaya değer ağaç bulunuyor.
Böylece İstanbul’daki anıt ve korunmaya değer ağaçların sayısı 5 bin 78’e ulaşıyor.
Ancak son yıllarda yaşanan fırtınalar, özellikle büyük ve yaşlı ağaçların durumunun yakından izlenmesini daha önemli hale getirdi.
Nitekim 2025’teki kuvvetli lodos olaylarından birinde yalnızca birkaç saat içinde 39 ağaç devrilirken, ağaçlar ve kopan parçalar 11 araca zarar verdi.
Temmuz 2026’daki fırtınada da kentin farklı noktalarında devrilen ağaçlar ulaşımı aksattı.
Ağustos 2026’da ise kuvvetli rüzgar beklentisi nedeniyle Emirgan, Yıldız, Gülhane, Fethipaşa, Beykoz ve Çamlıca korularının da aralarında bulunduğu 12 büyük yeşil alan, dal kırılması ve ağaç devrilmesi riskine karşı geçici olarak kapatıldı.