İstanbul'da 14 Ekim'de hayatı durma noktasına getiren, yolları göle çeviren ve yüzlerce kişinin tahliyesine neden olan sağanak yağışın bilimsel bilançosu ortaya çıktı.
Dünyadaki aşırı hava olaylarını inceleyen ClimaMeter, felakete yol açan meteorolojik koşulları geçmişteki benzer olaylarla karşılaştırdı.
Araştırmaya göre, insan kaynaklı iklim değişikliği ve doğal iklim hareketlerinin ortak etkisiyle şiddetlenen hava sistemleri, Türkiye'nin batısı ve kuzeybatısında daha güçlü yağışlara neden oluyor.AĞIR BİLANÇOAraştırmada İstanbul'da yaşanan felaketin boyutları da gözler önüne serildi.
En az 9 kişinin hayatını kaybettiği felakette kent genelinde 1.277 su baskını ve 15 heyelan kaydedilirken, 595 kişi ekipler tarafından tahliye edildi.
Şiddetli yağış nedeniyle yollar sular altında kaldı, ulaşım aksadı ve birçok bölgede günlük yaşam durma noktasına geldi.YAĞIŞ VE RÜZGAR ARTTIBilim insanları, 1950-1987 dönemiyle günümüzün benzer hava koşullarını karşılaştırdığında dikkat çekici bir tabloyla karşılaştı.
Şiddetli yağışların görüldüğü geniş bölgede yağış miktarı yaklaşık yüzde 7, rüzgar hızı yüzde 9 arttı.
Benzer hava sistemlerinde sıcaklıkların bazı bölgelerde 1,5 dereceye kadar yükseldiği belirlendi.
Yağış artışının özellikle Batı ve Kuzeybatı Anadolu ile İstanbul'un kuzeyindeki Karadeniz kıyılarında belirginleştiği, Marmara ve Ege'de ise rüzgarların güçlendiği tespit edildi.RİSK ALTINDAAraştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri de ekonomik riskin boyutu oldu.
Aşırı yağış tehlikesine maruz kalan bölgelerde yaklaşık 14,6 milyon insanın ve 558 milyar dolarlık ekonomik faaliyetin risk altında bulunduğu hesaplandı.
Yağış kaynaklı hasarın yaklaşık yüzde 3'lük bölümünün insan kaynaklı iklim değişikliğiyle ilişkilendirilebileceği belirtildi.TEHLİKE ALTYAPIDAFransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nden Dr.
Davide Faranda, benzer hava sistemlerinin geçmişe göre daha şiddetli yağış ve rüzgar ürettiğine dikkat çekti.
Faranda, kentlerin drenaj sistemlerinin ve şehir planlamasının ısınan Akdeniz'in beraberinde getireceği aşırı yağışlara uygun hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Sheffield Üniversitesi'nden Dr.
Haosu Tang ise İstanbul'un çevresinde yağışların şiddetlendiğinin gözlendiğini, ancak kent merkezinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmadığını vurguladı.
Tang'a göre iklim değişikliği her selin tek nedeni olarak gösterilemezken, yerel ölçekte belirgin bir değişim görülmemesi de gelecekteki risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.Doğada yüzde 95'lik çöküş, canlılar sessizce yok oluyorDünyaTAHLİYE SİSTEMLERİ ŞARTAraştırmada, aşırı yağışların şiddetlenmesiyle birlikte kentlerin altyapı kapasitesinin ve şehir planlamasının daha fazla önem kazandığına dikkat çekildi.
Özellikle yoğun yapılaşma, yetersiz drenaj sistemleri ve dere yataklarındaki yerleşimlerin sel riskini artırabileceği belirtildi.
Bilim insanları, Akdeniz havzasında yükselen sıcaklıkların gelecekte daha şiddetli yağışlara zemin hazırlayabileceğini vurgularken, mevcut altyapının değişen iklim koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
İstanbul gibi nüfus ve yapılaşma yoğunluğu yüksek kentlerde yağmur suyu tahliye sistemlerinin güçlendirilmesi, taşkın riski taşıyan alanların belirlenmesi ve kentsel planlamada aşırı hava olaylarının dikkate alınması gerektiği kaydedildi.