Uzayda 45 yıllık uydu parçalandı 1981 yılında uzaya fırlatılan Sovyet meteoroloji uydusu Meteor 2-7, onlarca yıl Dünya yörüngesinde kaldıktan sonra parçalandı.
Artık görev yapmayan uydu, uzayda kontrolsüz biçimde dolaşan enkazın yeni kaynaklarından biri oldu.
Olay, kullanım ömrünü tamamlayan eski uzay araçlarının yıllar sonra bile risk yaratabildiğini bir kez daha gösterdi.Enkaz Batı Avustralya üzerinden tespit edildi Uzay izleme şirketi LeoLabs, Meteor 2-7 uydusuna ait parçaları Batı Avustralya’daki radar istasyonunun üzerinden geçerken belirledi.
Radar sistemleri, yörüngedeki cisimlerin hareketlerini izleyerek olası çarpışma tehlikelerinin değerlendirilmesine yardımcı oluyor.Enkaz yüzlerce yıl yörüngede kalabilir Ortalama 856 kilometre irtifada bulunan Meteor 2-7’nin parçaları, başka cisimlerle çarpışmadıkları takdirde yüzlerce, hatta binlerce yıl yörüngede kalabilir.
Bu yükseklikte atmosferin sürükleme etkisi oldukça sınırlı olduğu için enkazın doğal yollarla ortadan kalkması uzun zaman alıyor.Dünya yörüngesinde on binlerce parça dolaşıyor ABD Uzay Gözetleme Ağı’nın tahminlerine göre alçak Dünya yörüngesinde 10 santimetreden büyük on binlerce uzay enkazı bulunuyor.
Boyutları 1 ila 10 santimetre arasında değişen parçaların sayısının ise 200 bine ulaşabileceği belirtiliyor.
Küçük parçalar bile yüksek hızlarda hareket ettikleri için çalışan uydular açısından ciddi tehlike oluşturabiliyor.Zincirleme çarpışmalar uzay faaliyetlerini durdurabilir Bilim insanlarının Kessler etkisi olarak adlandırdığı senaryoda, yörüngedeki cisimlerin çarpışması yeni enkazlar oluşturuyor; bu parçalar da başka çarpışmaları tetikleyebiliyor.
Kontrolsüz biçimde büyüyen bir enkaz zinciri, uyduların çalışmasını ve yeni uzay görevlerinin gerçekleştirilmesini zorlaştırabilir.
Bu nedenle uzay enkazının sürekli izlenmesi ve risklerin azaltılması giderek daha önemli hale geliyor.Fotoğraflar: Reuters