SGK, emekli, dul ve yetim aylıklarından prim borcu tahsilatının ayrıntılarını belirledi.
GSS ve Bağ-Kur borçları başta olmak üzere kapsama giren alacaklar için icra takibi yapılmadan ve kişinin onayı aranmadan aylıktan yüzde 10 kesinti uygulanacak.
Kanundaki üst sınır ise yüzde 25 olacak.İCRA TAKİBİ OLMADAN MAAŞTAN TAHSİL EDİLECEK 5510 sayılı Kanun’a eklenen Ek 24’üncü madde kapsamında SGK’den gelir veya aylık alanların belirli prim borçları doğrudan aylıklarından tahsil edilebilecek.
SGK’nin yayımladığı genelgeye göre bu işlem için ayrıca icra takibi başlatılmayacak ve borçlunun onayı aranmayacak.HER EMEKLİNİN MAAŞI KESİLMEYECEK Otomatik kesinti bütün emeklilere yönelik genel bir maaş indirimi anlamına gelmiyor.
Uygulama, SGK kayıtlarında kendi sigortalılığı veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle kapsama giren prim borcu bulunan emekli, dul ve yetimleri ilgilendiriyor.KESİNTİ ORANI YÜZDE 10 OLARAK BELİRLENDİ Kanun, kesintinin aylığın yüzde 25’ine kadar çıkmasına izin veriyor.
SGK ise mevcut uygulama oranını yüzde 10 olarak belirledi.
Buna göre kapsama giren borç, ödemenin yüzde 10’u oranında yapılacak kesintilerle tahsil edilecek.
SGK genelgesinde kanuni üst sınırın aylığın dörtte biri olduğu da hatırlatıldı.GSS VE BAĞ-KUR BORÇLARI KAPSAMDA Maaştan tahsil edilebilecek borçlar yalnızca Genel Sağlık Sigortası primleriyle sınırlı olmayacak.
Kesinti kapsamındaki başlıca borç türleri şöyle sıralandı: Genel Sağlık Sigortası prim borçlarıİsteğe bağlı ve topluluk sigortası primleriTarım sigortası ile Ek-5 ve Ek-6 prim borçlarıBağ-Kur kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçlarıEmekli Sandığı kapsamındaki bazı borçlanma ve intibak borçlarıİLK OLARAK EN ESKİ BORÇ KESİLECEK Bir kişinin birden fazla prim borcu bulunması halinde tahsilat rastgele yapılmayacak.
SGK, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlayacak.
Borç türleri arasında önce GSS, ardından isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortası, daha sonra Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki alacaklar işleme alınacak.ÇİFT MAAŞTA BORCUN KİME AİT OLDUĞUNA BAKILACAK Hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden eşinden dul aylığı alanlarda “borcun kaynağı” belirleyici olacak.
Borç vefat eden eşe aitse kesinti yalnızca eş üzerinden bağlanan ölüm aylığından yapılacak.
Hak sahibinin kendi çalışmasına bağlı emekli maaşına bu borç nedeniyle dokunulmayacak.KİŞİNİN KENDİ BORCU VARSA İKİ AYLIK DA ETKİLENEBİLİR SGK genelgesindeki örneğe göre çift aylık alan kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan bir prim borcu bulunuyorsa farklı bir uygulama yapılacak.
Bu durumda kişinin hem kendi emekli aylığından hem de aldığı ölüm aylığından ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
Bu nedenle çift maaş alanlar açısından borcun kime ait olduğu kritik önem taşıyor.DUL VE YETİM AYLIKLARI DA KAPSAMA GİRİYOR Vefat eden sigortalının prim borcu, o sigortalı üzerinden eşine, çocuklarına veya anne ve babasına bağlanan ölüm aylıklarından tahsil edilebilecek.
Ancak borçlu kişi üzerinden herhangi bir ölüm aylığı almayan yakının kendi emekli maaşından veya başka bir sigortalı üzerinden aldığı aylıktan söz konusu borç kesilemeyecek.BAZI AYLIKLARA KESİNTİ UYGULANMAYACAK Bedeli Hazine tarafından karşılanan ve SGK mevzuatındaki gelir veya aylık tanımına girmeyen bazı ödemeler kapsam dışında tutuldu.
Başarılı sporcular ile devlet sporcularına bağlanan aylıklar ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanmasına ilişkin kanun kapsamında ödenen aylıklardan Ek 24’üncü madde uyarınca kesinti yapılmayacak.NAFAKA ALACAĞI ÖNCELİKLİ OLACAK Aynı aylık üzerinde farklı tahsilat işlemleri bulunması halinde nafaka alacaklarına öncelik verilecek.
Nafaka kesintisinin ardından SGK’nin prim ve diğer alacakları tahsil edilecek.
Bu sıralama, SGK’nin yeni genelgesinde ayrıca düzenlendi.HATALI KESİNTİYE İTİRAZ EDİLEBİLECEK Maaşından yanlış veya yersiz kesinti yapıldığını düşünen kişiler, borcun türüne göre ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine başvurabilecek.FOTOĞRAFLAR: ANADOLU AJANSI, DEPOPHOTOS