Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'de, savaşların doğa ve iklim üzerindeki yıkıcı etkileri gündeme geldi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in ülkesindeki enerji tesislerine yönelik saldırılarının yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit salımına neden olduğunu açıkladı.
Pezeşkiyan'a göre Aseluye'deki enerji tesislerinin vurulması 500 bin ton, Tahran çevresindeki yakıt depolarının hedef alınması ise 1 milyon ton karbondioksit salımına yol açtı.YANGINLAR ZEHİR SAÇTIMart 2026'da Tahran çevresindeki petrol depolarının vurulmasının ardından çıkan yangınlar, yoğun siyah dumanın kentin üzerine yayılmasına neden oldu.
Birleşmiş Milletler raporlarına göre başkentte dört tesiste yangın çıkarken, petrolün yanmasıyla atmosfere yayılan kirleticiler yağışlarla birlikte yeryüzüne taşındı.
Dünya Sağlık Örgütü, bu tür yangınlarda açığa çıkan zehirli maddelerin solunum sistemi üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Petrol yangınlarında karbondioksitin yanı sıra ince partiküller, kükürt bileşikleri ve hidrokarbonlar açığa çıkarken, bu maddeler toprağı ve su kaynaklarını da kirletiyor.Gazze adeta enkaz yığınına dönüştü.TAM 311 MİLYON TONRusya-Ukrayna savaşına ilişkin yayımlanan bilimsel değerlendirmede de, çatışmaların iklim üzerindeki etkisini rakamlarla ortaya konuldu.
Savaş Kaynaklı Sera Gazı Emisyonlarının Hesaplanması Girişiminin raporuna göre 4 yılda toplam 311,4 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu oluşurken, bu miktar Fransa'nın yaklaşık bir yıllık sera gazı salımına karşılık geliyor.
Araştırmaya göre doğrudan askeri faaliyetler 114,1 milyon ton, orman ve arazi yangınları 70,3 milyon ton, yıkılan yapıların yeniden inşası ise 73,3 milyon tonluk emisyon yükü oluşturdu.
Sivil uçakların güzergah değiştirmesi 29,8 milyon ton, enerji altyapısının tahrip edilmesi 18,6 milyon ton, nüfus hareketleri de 5,3 milyon tonluk ilave salıma neden oldu.GAZZE'NİN DURUMUGazze'deki savaşın çevresel sonuçlarını inceleyen ve Mart 2026'da One Earth dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Ekim 2023 ile Ocak 2025 arasındaki ilk 15 aylık dönemde doğrudan çatışma faaliyetleri 1,3 milyon tonun üzerinde sera gazı emisyonuna neden oldu.
Savaş öncesindeki askeri tahkimatlar ve gelecekteki yeniden inşa faaliyetleri de dahil edildiğinde toplam karbon yükü 33,2 milyon tona yükselirken; bu miktarın yaklaşık 31,4 milyon tonunun yeniden inşadan kaynaklanacağı öngörülüyor.DEVASA ENKAZ YIĞINIÖte yandan Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankasının Nisan 2026 değerlendirmesine göre Gazze'de yaklaşık 68 milyon ton enkaz oluştu.
Bölgenin on yıllık yeniden inşa ve toparlanma ihtiyacı 71,4 milyar dolar olarak hesaplandı.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı ise ağaçlı tarım alanlarının yüzde 97'sinin kaybedildiğini belirtiyor.
Enkazdaki ağır metaller, asbest ve patlayıcı kalıntıları da toprak ve yeraltı suları açısından risk oluşturuyor.2,75 MİLYAR TONLUK SALIMSavaşların çevresel faturası yalnızca çatışma dönemleriyle sınırlı değil.
Scientists for Global Responsibility ve Conflict and Environment Observatory tarafından 2022'de yayımlanan araştırmaya göre dünya ordularının ve askeri tedarik zincirlerinin yıllık karbon ayak izi yaklaşık 2,75 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaşıyor.
Bu miktar, araştırmanın esas aldığı dönemdeki küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 5,5'ine karşılık geliyor.
Savaş uçakları, gemiler, zırhlı araçlar, askeri üsler ve silah üretimi bu hesaplamada önemli yer tutuyor.Türkiye iklimde 53. sırada, güneş büyüdü kömür azalmadıYazarlarKÖRFEZ'İN KARA DUMANIEnerji altyapısının hedef alınmasının en ağır çevresel örneklerinden biri 1991 Körfez Savaşı sırasında yaşanmış, Irak güçlerinin Kuveyt'ten çekilirken yüzlerce petrol kuyusunu ateşe vermesi sonucunda aylarca süren yangınlar çıkmıştı.
Yangınların en yoğun dönemde günde 4 ila 6 milyon varil petrol alev almıştı.
Son yangın Kasım 1991'de söndürülürken toplam petrol kaybı bir milyar varili aşmış, atmosfere yayılan duman ve zehirli gazlar bölgenin hava kalitesini ciddi biçimde etkilemişti.