ÜNLÜ SIRRIN SEBEBİN HEYELANLAR OLABİLİR Dünyanın en dikkat çekici arkeolojik alanlarından Göbeklitepe'de bulunan dağınık insan kemiklerinin sırrına ilişkin yeni bulgular ortaya çıktı.
Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre kemikler sanıldığı gibi bir “kafatası kültünün” kalıntıları olmayabilir; heyelanlarla tepeden aşağı taşınmış gömütlere ait olabilir.ÖLÜLER EVLERİN ALTINA GÖMÜLÜYORDU Arkeologlar 2017'de bir evin altında bir erkek, yaşlı bir kadın ve ergen bir kıza ait kalıntıların bulunduğu mezarı ortaya çıkardı.
2022'de ise 20'li ya da 30'lu yaşlarında bir kadının mezarı bulundu.
Her iki gömüt de büyük T biçimli dikilitaşlara bakan evlerin tabanlarının altındaydı.KAFATASI KÜLTÜ YILLARCA TARTIŞILDI Göbeklitepe'de yüzlerce kemik ve kafatası parçasının bulunması, insanların ölülerini ritüel amacıyla parçaladığı veya bedenlerini açıkta bıraktığı teorilerine de yol açmıştı.
Bazı kafataslarında derin kesikler ve özel işlemlerin izlerine rastlanması, Neolitik dönemde kafataslarına özel önem verildiğini gösteriyordu.HEYELANLAR MEZARLARI DAĞITMIŞ OLABİLİR Araştırmacılara göre yamaçtaki evlerin altında bulunan mezarlar, dönemsel heyelanlarla birlikte aşağıdaki anıtsal yapıların bulunduğu alana sürüklenmiş olabilir.
Böylece kemikler yapı molozlarıyla karıştı ve binlerce yıl sonra birbirinden kopuk halde bulundu.GÖBEKLİTEPE YALNIZCA TAPINAK DEĞİL Yeni bulgular, Göbeklitepe'nin göçebe avcı-toplayıcıların yalnızca törenler için geldiği bir merkez olduğu yönündeki eski görüşü de değiştiriyor.
Son araştırmalar merkezi ritüel yapıların çevresinde evlerin bulunduğu bir yerleşime işaret ediyor.
Ölülerin evlerin altına gömülmesi de dönemin Güneybatı Asya'daki diğer Neolitik yerleşimleriyle benzerlik gösteriyor.
Fotoğraflar: Shutterstock, German Archaeological Institute