Mert İnan
Türkiye
Asya
ABD
Çin
Ermenistan
Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Orta Asya, Kafkasya ve Hazar Havzası, ABD'nin yeni girişimleriyle uluslararası rekabetin merkezinde. Trump Koridoru'nda Washington'un yüzde 74 pay alması, İran'ın sert tepkisi ve CENTCOM'un Hazar'ı kapsayan yeni görev gücü, bölgedeki dengeleri gündeme taşıdı. Gelişmeler, Türkiye'nin Orta Asya bağlantıları açısından hayati önem taşıyor.
Orta Asya'da ulaşım koridorları, ticaret yolları ve güvenlik politikaları üzerinden yürüyen rekabet Çin'den Balkanlar'a kadar uzanıyor. Ekim ayının sonundan itibaren yaşanan üç gelişme ise diplomasi koridorlarında dikkatle takip ediliyor. Ermenistan Parlamentosu'nun Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) anlaşmasını onaylaması, İran'ın sert açıklamaları ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) Hazar'ı da kapsayan yeni girişimi, bölgedeki ekonomik ve askeri gelişmeleri aynı gündemde buluşturdu.
49 YILLIK ANLAŞMA
Ermenistan Parlamentosu, 28 Ekim 2026'da ABD ile hazırlanan TRIPP çerçeve anlaşmasını 63 kabul ve 32 ret oyuyla onayladı. Kurulacak TRIPP Development Company adlı şirketin yüzde 74 hissesi Amerikan tarafına, yüzde 26'sı Ermenistan'a ait olacak. İlk geliştirme ve işletme süresi 49 yıl olarak belirlendi. Tarafların uzlaşması halinde süre 50 yıl daha uzatılabilecek ve Ermenistan'ın payı yüzde 49'a yükselecek.
İRAN'DAN SERT UYARI
Ermenistan Parlamentosu'nun kararından sekiz gün sonra, 5 Kasım'da ise İran'dan yükselen sert tepki dikkatleri çekti. Eski Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti, Ettelaat gazetesindeki yazısında Trump Koridoru'na karşı çıkarak ülkesinin bölgedeki güvenlik çıkarlarını vurguladı. Velayeti, ABD Başkanı Donald Trump ve müttefiklerinin İran'ın kırmızı çizgilerini aşmaları halinde "Bacaklarını kırarız" ifadesini kullandı. Tahran'ın itirazlarının merkezinde Ermenistan ile İran arasındaki sınırın statüsü ve ulaşım güzergahlarının denetimi bulunuyor.
ABD'NİN YENİ HEDEFİ
İran'ın açıklamasından iki gün sonra, 7 Kasım'da ise CENTCOM, Iron Gate adlı yeni görev gücünü duyurdu. Yaklaşık 20 askeri ve sivil personelden oluşacak birim, Florida'nın Tampa kentinde görev yapacak. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper'ın talimatıyla oluşturulan görev gücü, İran'ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gelişmiş silah sistemleri, çift kullanımlı teknolojiler ve yaptırım kapsamındaki malzemelerin taşınmasını engellemeye yönelik kurumlar arası faaliyetleri koordine edecek. Açıklanan yapı, istihbarat, yaptırım takibi ve kurumlar arası koordinasyona dayanıyor.
ÇİN'İN TİCARET YOLLARI
Analistler ise Güney Kafkasya'daki gelişmelerin Çin'in ticaret projeleri açısından da önem taşıdığına dikkat çekiyor. Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile bağlantılı Orta Koridor'un, Orta Asya'dan Hazar Denizi'ne, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye uzandığına dikkat çekiliyor. Uzmanlara göre Trump Koridoru'nun tamamlanması, Azerbaycan ile Nahçıvan arasındaki ulaşımı kolaylaştırırken Orta Koridor'a yeni bir bağlantı sağlayabilir. Analistlere göre projenin Çin'in ticaret hatları üzerindeki etkisi henüz netleşmiş değil.
GÜVENLİK BOYUTU ÖNEMLİ
Analistler, Güney Kafkasya'daki gelişmelerin Türkiye açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre yeni güzergah, Türkiye'nin Orta Asya pazarlarına erişimini kolaylaştırabilir. Ancak projede ABD'nin yüzde 74 paya sahip olması ve Washington'un İran'ın kuzeyindeki lojistik hatlara yönelik adımları, koridorun güvenlik boyutunu da öne çıkarıyor.
DENGELER BOZULMAMALI
Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni ise bölgesel denklemdeki son gelişmeleri yorumlarken şunları söyledi: “Türkiye'nin İran ile enerji ve ulaştırma, Rusya ile enerji ve ticaret, Çin ile de kapsamlı ekonomik ilişkileri bulunuyor. Ermenistan'ın ABD ile yaptığı 49 yıllık anlaşma, İran'ın sert tepkisi ve CENTCOM'un yeni görev gücü, Güney Kafkasya'daki dengeleri etkileyebilecek gelişmeler. Koridorun işletme yetkileri, güvenlik düzenlemeleri ve diğer ülkelerin erişim koşulları büyük önem taşıyor.”
Yazarın Önceki Yazıları
Bombalar iklimi vuruyor! Savaşın zehirli faturası
13 Kasım 2026
10 bin TL'yi görecek mi? Altında 2027 hesabı değişti!
13 Kasım 2026
Tahminler 5 yıldır tutmuyor, Merkez'in enflasyon hesabı şaştı!
13 Kasım 2026
Taşağıl 'dan özel açıklamalar, Türklerin kökleri Sibirya'da saklı
13 Kasım 2026
Kredilerde tehlike büyüyor! Borç 1 trilyon TL sınırına dayandı
12 Kasım 2026
2
Bombalar iklimi vuruyor! Savaşın zehirli faturası
3
10 bin TL'yi görecek mi? Altında 2027 hesabı değişti!
4
Taşağıl 'dan özel açıklamalar, Türklerin kökleri Sibirya'da saklı
5
Microsoft 365, Outlook ve Teams hizmetlerine erişim sağlanamıyor!
6
Kredilerde tehlike büyüyor! Borç 1 trilyon TL sınırına dayandı
7
Avrupa'nın üzerine bomba tehdidi yağdı! Binlerce okul, havalimanı ve televizyon kanalı hedefte
8
Çöpe giden milyarlık servet!
9
Osmanlı'daki İngiliz casusları, işte gizli savaşın perde arkası!
10
Fransa'nın Akdeniz planı, denizde yetki masada milyarlar