ABD’de Başkan Donald Trump’ın partisi Cumhuriyetçilerin yazılı basındaki kalesi kabul edilen National Interest (NI) yayın organı, Çin ile ABD’nin olası bir savaşında Amerikan ekonomisinin nasıl hızla durma noktasına gelebileceğini gözler önüne serdi.
İran’dan farklı olarak Çin'in elindeki ekonomik kabiliyet ve gücün ABD ekonomisini bütünüyle durdurma gücüne sahip olduğu iddia edildi. “The New Age of Supply Chain Warfare” başlıklı analize göre Pekin; yalnızca hammadde sağlayan bir ülke değil, kritik minerallerden yarı iletkenlere, bataryalardan ilaç hammaddelerine kadar modern ekonominin temel üretim zincirlerinde çok güçlü bir konuma sahip.
Bu nedenle Washington ile Pekin arasında yaşanabilecek doğrudan bir çatışmada, ABD’de fabrikaların üretimi durdurması, elektronik sistemlerin parça bulamaması ve savunma sanayisinin tıkanması şeklinde ortaya çıkabilir.Çin, kritik minerallerden batarya ve yarı iletkenlere kadar küresel üretimin temel alanlarında çok güçlü konumda.
Analizlere göre olası bir savaşta tedarikin kesilmesi, ABD’de üretim hatlarını durma noktasına getirebilir. (Reuters)ÇİN ÜRETİMİ VURABİLİRNI analizinin merkezinde İran ile Çin arasındaki güç farkı yer aldı.
İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik konumuyla küresel petrol akışını sarsabilecek kapasiteye sahip olduğunu gösterirken, NI’ye göre Çin'in elindeki araçlar ise küresel ekonomik alanı kapsıyor.
Hürmüz krizi enerji fiyatlarını yükselterek üretim ve taşımacılık maliyetlerini artırdı; ancak Çin, doğrudan modern sanayinin kullandığı malzemeler, ara ürünler ve teknolojik bileşenler üzerinde baskı kurabilecek durumda.
Analizde, Çin'in galyum ve germanyum gibi ileri elektronik ve yarı iletken üretiminde kullanılan maddeler ile savunma sanayisi açısından kritik kabul edilen antimuan üzerindeki gücüne dikkat çekildi.
Antimuanın askeri mühimmat üretimindeki öneminin özellikle altı çizilirken, Çin'in ihracatı sınırlama kabiliyetinin Amerikan savunma üretimini doğrudan etkileyebileceği ifade edildi.PEKİN 6 YILDIR HAZIRLANIYORAnalize göre Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 2020 yılı Stratejik Yönlendirme Belgesi’nde uluslararası üretim zincirlerinin Çin’e bağımlılığının güçlendirilmesini ve yabancı ülkelere arzın kesilmesi imkanının bir “karşı önlem ve caydırıcılık kapasitesine” dönüştürülmesini istedi.
ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu’nun değerlendirmesine de yer verilen analizde, Pekin'in küresel değer zincirlerinde kendi zaaflarını azaltırken diğer ülkelerin Çin ürünlerine bağımlılığını artırmayı bir politika hedefine dönüştürdüğü öne sürüldü.
Bu strateji, Çinli askeri düşünür Sun Tzu’nun düşmanın direncini doğrudan savaşmadan kırma yaklaşımıyla ilişkilendirildi.Pekin’in galyum, germanyum ve antimuan gibi stratejik girdilerdeki gücü ABD’de mercek altına alınıyor.
NI yayın organına göre Çin'in tedarik gücü, ABD ekonomisi için İran’dan çok daha büyük tehdit. (Rueters)BATARYADAN İLACA UZANAN HAKİMİYETÇin'in gücü yalnızca nadir toprak elementlerinden kaynaklanmıyor.
National Interest, Pekin'in baskılı devre kartları, temel yarı iletkenler, aktif farmasötik bileşenler ve lityum iyon bataryalar gibi çok farklı sektörlerde küresel ağırlık kazandığını belirtti.
Özellikle lityum iyon bataryalar, yalnızca elektrikli otomobiller için değil; bilgisayarlar, insansız hava araçları ve gelişmiş elektronik sistemler açısından da kritik öneme sahip.
Analize göre olası bir ABD-Çin savaşının ekonomik tehlikesi, modern üretimin tek bir ülkenin sınırları içinde gerçekleşmemesinden kaynaklanıyor.
İran'ın Hürmüz üzerinden yarattığı şok öncelikle enerji fiyatlarıyla ekonomiye yayılırken, Çin'in potansiyel baskısı aynı anda elektronik, ilaç, savunma, otomotiv, batarya ve ileri teknoloji üretimine ulaşabilecek kapasitede.
NI’a göre bu durum “ABD ekonomisini durma noktasına getirme” gücüne de sahip.emre.ozturk@haberglobal.com.tr