Mert İnan
cari açık
Ekonomi haberleri
Türkiye
Merkez Bankası
Ekonomiden gelen son veriler, kırılgan görünümün sürdüğüne işaret ediyor. İşgücüne katılım ve sanayi istihdamındaki gerileme, işsizlikteki düşüşün etkisini sınırlarken konut fiyatlarındaki reel kayıp devam ediyor. Kısa vadeli dış borç 170,7 milyar dolara yükselirken, merkezi yönetim bütçesi temmuzda yeniden açık verdi.
Türkiye ekonomisine ilişkin son veriler, işgücü piyasasında karışık bir tablo ortaya koyuyor. İşsiz sayısı 2 milyon 799 bine gerilerken, çalışanların sayısı 32 milyon 479 bine yükseldi. İstihdam oranı yüzde 48,5 olarak gerçekleşse de çalışma çağındaki insanların işgücüne katılım oranı yüzde 52,7'ye geriledi. İşsizlerin yanı sıra iş aramaktan vazgeçenleri ve yeterince çalışamayanları da kapsayan atıl işgücü oranı ise yüzde 29,9 seviyesinde kalırken, bu tablo işsizlikteki düşüşün işgücü piyasasının geneline aynı ölçüde yansımadığını gösterdi.
KONUTTA BEKLENEN OLMADI
İşgücü piyasasındaki bu görünümün yanında konut cephesinde ise fiyat artışlarının enflasyon gerisinde kalmaya devam ediyor. TCMB'nin temmuz ayı Konut Fiyat Endeksi aylık yüzde 1,5, yıllık ise nominal yüzde 25 arttı. Aynı dönemde konut fiyatları reel olarak yüzde 5,1 geriledi. Böylece konut fiyatlarındaki nominal yükselişe rağmen enflasyondan arındırılmış değer kaybı sürdü.
DIŞ BORÇ SORUNU
Finansman tarafında ise kısa vadeli dış borç stokundaki artış dikkat çekiyor. TCMB verilerine göre kısa vadeli dış borç stoku haziran sonu itibarıyla bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,5 artarak 170,7 milyar dolara yükseldi. Orijinal vadesine bakılmaksızın önümüzdeki bir yıl içinde ödenmesi gereken borçları gösteren kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku ise 239,5 milyar dolar olarak hesaplandı. Bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku aynı dönemde yüzde 5 artarak 74,9 milyar dolara ulaştı. Ancak dış finansman ihtiyacındaki artışın izlendiği dönemde TCMB rezervlerinde ise son haftalarda yeniden toparlanma yaşandı. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre Merkez Bankası 14 Ağustos haftasında yaklaşık 3,3 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirdi. Son üç haftadaki toplam döviz alımı 11,2 milyar dolara ulaşırken, İran savaşı döneminde yapılan net döviz satışının yaklaşık 6,6 milyar dolara kadar gerilediği hesaplandı.
REZERVLER ARTTI
Aynı haftada toplam rezervlerin 5,1 milyar dolar artarak 183,5 milyar dolara çıktığı, net rezervlerin 67,1 milyar dolar, swap hariç net rezervlerin ise 54,4 milyar dolar seviyesine yükseldiği hesaplandı. Rezervlerdeki artışta TCMB'nin döviz alımlarının yanı sıra altın fiyatlarındaki yükselişin rezervlerin dolar karşılığı üzerindeki etkisi de rol oynadı.
FAİZ GERİLEYECEK Mİ?
Ekonomide para politikasının bundan sonraki yönüne ilişkin beklentiler de yakından izleniyor. Deutsche Bank CEEMEA ve LATAM Araştırma Direktörü Christian Wietoska, TCMB'nin kademeli gevşeme için alan bulunduğunu belirtirken, politika faizinin yıl sonunda yüzde 35-36 seviyelerine gerileyebileceği tahmininde bulundu. Deutsche Bank tarafında eylül ayından itibaren faiz indirim sürecinin yeniden başlaması yönünde beklenti bulunuyor.
BÜTÇE AÇIĞI
Maliye politikası tarafında ise temmuz ayı bütçe verileri haziran ayındaki fazla görünümünün ardından yeniden güçlü bir açığa işaret etti. Merkezi yönetim bütçesi temmuz ayında 378,1 milyar TL açık verirken faiz dışı açık 51,3 milyar TL oldu. Haziran ayında merkezi yönetim bütçesi 114,2 milyar TL fazla, faiz dışı denge ise 315,8 milyar TL fazla vermişti. Temmuzdaki bozulmada ise giderlerdeki hızlı artış öne çıktı. Bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 59,8 artarak 1 trilyon 790,5 milyar TL'ye ulaşırken bütçe gelirlerindeki artış yüzde 28,8'de kaldı. Aynı ay faiz giderleri 326,8 milyar TL olarak gerçekleşti.
DENGE SAĞLANMIŞ DEĞİL
Son tabloyu yorumlayan Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran ise, "Göstergeler birlikte değerlendirildiğinde; işsizlik ve rezervlerdeki iyileşmeye karşılık yüksek atıl işgücü, sanayi istihdamındaki gerileme, konut fiyatlarındaki reel kayıp, kısa vadeli dış borçtaki artış ve temmuz ayında belirginleşen bütçe açığı ekonomide dengelenme sürecinin farklı alanlarda farklı hızlarda ilerlediğine işaret ediyor" dedi.
[email protected]
Yazarın Önceki Yazıları
Dicle ve Fırat hedefte mi?
20 Ağustos 2026
Mikroplastik kıyıya vuruyor!
19 Ağustos 2026
Yeni binalar cep yakıyor! İstanbul’da konut uçurumu
18 Ağustos 2026
Maaş yerinde fiyatlar yukarı
17 Ağustos 2026
Karadeniz'e Drakula saldırısı!
16 Ağustos 2026
2
Dicle ve Fırat hedefte mi?
3
Moskova’da seçim depremi
4
Sibirya'daki mezardan Türklerin kadim figürü çıktı: Umay Ana olabilir
5
Mikroplastik kıyıya vuruyor!
6
Ticarette yeni cephe!
7
Yeni binalar cep yakıyor! İstanbul’da konut uçurumu
8
Dolar 48 TL'ye yaklaşıyor... ABD ile İran izleniyor
9
Fiyatı yüzde 69 daha pahalı! 'Yeşil et'in bedeli ağır