BIST 100
11.131,32 -2,36%
DOLAR
50,5733 0,14%
EURO
55,5038 0,00%
GRAM ALTIN
5.698,95 -4,04%
BITCOIN
58.489,00 -4,88%
FAİZ
39,67 0,53%
GÜMÜŞ GRAM
66,51 -6,74%
GBP/TRY
66,2224 -0,05%
EUR/USD
1,0963 -0,04%
BRENT PETROL
90,70 0,19%
ÇEYREK ALTIN
9.317,78 -4,04%
İstanbul Parçalı Bulutlu
İstanbul hava durumu
18 °

O isimden özel açıklama! Bilge Kağan’ın kayıp şehri mi?

Mert İnan Türkler Türk Tarihi Arkeoloji Asya Moğolistan Haberlerimizi Google’da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google’da tercih edilenkaynak olarak ekleyin Moğolistan’da Bilge Kağan’ın saray şehri olabileceği öne sürülen kalıntılar tartışılırken, 25 yıl öncesine uzanan…

o-isimden-ozel-aciklama-bilge-kaganin-kayip-sehri-mi.jpg

Mert İnan

Türkler
Türk Tarihi
Arkeoloji
Asya
Moğolistan

Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Moğolistan'da Bilge Kağan'ın saray şehri olabileceği öne sürülen kalıntılar tartışılırken, 25 yıl öncesine uzanan önemli araştırma gündeme geldi. Habergobal.com'a konuşan tarihçi Prof. Dr. Saadettin Yağmur Gömeç, 2001'de Orhun Vadisi'nde surlarla çevrili Türk şehrini incelediklerini açıkladı. Yerleşimde hükümdara ait olabileceği düşünülen saray kalıntıları, yakınında ise eski bir Budist manastırı bulunduğunu belirten Gömeç, kazı yapılması için hazırlananı raporun TİKA'ya sunulduğunu anlattı.

Moğolistan'ın Orhun Vadisi'nde Bilge Kağan'ın saray şehrine ait olabileceği öne sürülen kalıntılar, Türk tarihinin en önemli merkezlerinden birini yeniden gündeme taşıdı. Son günlerde kamuoyuna yansıyan bir araştırmada, 13. yüzyıldan kalma tarihi kayıtlar ile uydu görüntülerinin karşılaştırıldığı, Hotont bölgesinde surlarla çevrili eski bir Türk şehrinin izlerine rastlandığı ileri sürüldü. Söz konusu kalıntıların Bilge Kağan dönemine ait olabileceği iddiası dikkat çekerken, bölgenin geçmişine ilişkin önemli bir ayrıntı da ortaya çıktı. Orhun Vadisi'nde 2001 ve 2003 yıllarında arkeolojik çalışmalara katılan Tarihçi Prof. Dr. Saadettin Yağmur Gömeç, aynı coğrafyada 25 yıl önce surlarla çevrili bir Türk yerleşimini incelediklerini ve bu gözlemlerini 2021 yılında yayımladığını açıkladı.

TÜRK HANININ BALIK'I

'Haberglobal.com'a konuşan Prof. Dr. Gömeç, 2001 yılında Moğolistan'da yürütülen Türk Anıtları Projesi (MOTAP) kapsamında Orhun Vadisi'nde görev aldığını, çalışmalar sırasında yalnızca Bilge Kağan ve Köl Tigin anıtlarıyla sınırlı kalmayarak çevredeki eski Türk şehirlerini ve kurgan alanlarını da araştırdıklarını anlattı. Gömeç'in verdiği bilgilere göre Türk tarafının kazı başkanlığını Prof. Dr. Hasan Bahar'ın, Moğol tarafının başkanlığını ise arkeolog Prof. Dr. Dovidin Bayar'ın yürüttü. Prof. Dr. Gömeç, "Bu gezilerden birinde, Orhun Yazıtları'nın yaklaşık 30 kilometre kuzeybatısında bulunan ve yerel halk tarafından 'Türk Hanının Balığı' olarak adlandırılan eski bir yerleşime ulaştık" dedi.

ORTASINDA SURLU SARAY VAR

Prof. Dr. Gömeç, 2001 yılında Hasan Bahar ve Dovidin Bayar ile birlikte saatler süren zorlu bir yolculuğun ardından ulaştıkları yerleşime ilişkin şu bilgileri verdi: "Bölgede dikkat çeken en önemli yapı, şehrin ortasında yükselen surlarla çevrili kalıntılardı. Biz 2001 senesinde Dovidin Bayar ve Hasan Bahar ile zorlu bir yolculuğun ardından bu yere ulaştık. Moğol göçerlerin 'Türk Hanının Balığı' dediği bu yerleşimin ortasında etrafı surlu bir han sarayı ya da köşkü vardır. Tıpkı Karabalgasun'daki gibi ama burada surların vaziyeti daha iyi durumdaydı. Dovidin Bayar, Moğolistan'daki eski kurganları ve yerleşim alanlarını çok iyi bilen bir arkeologdu. Onun bölgeye ilişkin bilgilerinden de yararlandık. Ayrıca bu yerleşimin yakınında Budist manastırı harabeleri de vardı. Yapının bir Türk hükümdarına ait saray veya köşk olabileceğini değerlendirdikten sonra mimari özelliklerini Uygur Kağanlığı'nın başkenti Karabalgasun ile karşılaştırdık."

TİKA'YA RAPOR SUNULMUŞ

"Bu incelemelerimizin ardından Türk Hanının Balığı ve Karabalgasun'da Türkiye'nin de arkeolojik kazılar yapması gerektiğini düşündük. Tespitlerimizi bir rapor haline getirerek dönemin Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) yöneticilerine sunduk. Amacımız, Türk tarihi açısından büyük önem taşıyan bu yerleşimlerde sistemli kazı çalışmalarının başlatılmasıydı. Ancak bizim önerilerimiz doğrultusunda herhangi bir girişimde bulunulmadı. 2003 yılında tekrar Moğolistan'a gittiğimizde, tıpkı Karabalgasun'da olduğu gibi Türk Hanının Balığı'nda da bazı kazı faaliyetlerinin başladığını Moğol bilim insanlarından öğrendik. Bölgedeki tarihi eserlerin araştırılması ve korunması gerektiğini o yıllarda da dile getiriyorduk."

"2021 YILINDA YAYIMLADI"

"Bu yerleşimlerin varlığına ve önemine ilişkin bilgileri daha sonraki çalışmalarımda da ele aldım. 2021 yılında yayımlanan Türk Tarihinden İzler II adlı kitabımda Orkun Vadisi'ndeki büyük kurganı, Bilge Kağan Anıt Mezarlığı'nı ve çevredeki eski Türk yerleşimlerini anlattım. Karabalgasun ve Türk Hanının Balığı gibi şehirlerde Türkiye'nin kazı yapması gerektiğini daha önce ilgili makamlara ilettiğimizi de yazdım. Burada Göktürk dönemine ait eserlerin yanı sıra Uygur çağından kalma önemli yerleşimler bulunuyor. Bu tarihi alanlarda yapılacak araştırmaların Türk tarihinin aydınlatılması açısından büyük önem taşıdığını düşünüyorum. O dönemden itibaren üzerinde durduğumuz konulardan biri de bu eserlerin korunmasıydı."

"UYDU GÖRÜNTÜLERİ"

"Son dönemde gündeme gelen araştırmadan yaklaşık bir iki ay önce benimle iletişime geçildi. Bir uydu fotoğrafı paylaşılarak yazıtların bulunduğu yerin batısında bir şehir kalıntısının görüldüğü ve bu bölgeyi bilip bilmediğim soruldu. Ben de 2001 yılında yaptığımız incelemeleri anlattım. Yazıtların yaklaşık 20-30 kilometre kuzeybatısında bir şehir bulunduğunu, Moğol göçerlerin buraya 'Türk Hanının Balığı', yani Han Balık dediklerini aktardım. Ayrıca 2021 yılında yayımladığım çalışmanın ilgili sayfalarını da kendilerine ulaştırdım. Buranın daha önce bilinmeyen bir yer olmadığını, geçmişte tarafımızdan incelendiğini ve bilimsel kayıtlara geçtiğini de kendilerine söyledim."

"KALINTILAR ARAŞTIRILMALI"

Orkun Vadisi, Türk tarihinin çok önemli merkezlerinden biri olduğunu da sözlerine ekleyen Prof. Dr. Gömeç, "Bu geniş coğrafyada Hunlardan Göktürklere, Uygurlardan sonraki dönemlere kadar uzanan pek çok tarihi kalıntı bulunuyor. Eski şehirlerin, kurganların ve anıtların henüz yeterince araştırılmamış olanları var. Türk Hanının Balığı ve Karabalgasun gibi yerleşimlerin kapsamlı biçimde incelenmesi gerektiğine inanıyorum. Bu alanlarda yapılacak sistemli arkeolojik çalışmalar, hem eski Türk şehirleri hem de Türk devletlerinin yönetim merkezleri hakkında yeni bilgiler sağlayacaktır" dedi.

Yazarın Önceki Yazıları

Bardaklarda metal alarmı! En yüksek oran kağıtta
21 Kasım 2026

Afrika'nın altın haritası değişiyor! Türkiye de maden yarışında
21 Kasım 2026

Yıldız Parkı'nda unutuldu! Mezarlar kırılmış taşlar dağılmış
21 Kasım 2026

Yüzde 68'i konut ve gıdaya, enflasyon herkesi aynı vurmuyor!
21 Kasım 2026

GTA 6'nın perde arkası! Bu devasa gücü kim yönetiyor?
21 Kasım 2026

2
GTA 6'nın perde arkası! Bu devasa gücü kim yönetiyor?

3
Afrika'nın altın haritası değişiyor! Türkiye de maden yarışında

4
Yıldız Parkı'nda unutuldu! Mezarlar kırılmış taşlar dağılmış

5
Münih’te sonbahar: Şehirden, köy yollarına

6
Milli güvenlik uyarısı, demografik kırılma kapıda!

7
Misyonerler böyle sızdılar! İngilizlerin Anadolu'ya uzanan ağı

8
Borç her saat 629 milyon lira büyüdü!

9
28 milyar dolarlık erime! Döviz artıyor rezervler geriliyor

10
Dolar haftanın son gününe yükselişle başladı

YORUM YAP

Yorum yapabilmek için kuralları kabul etmelisiniz.
Yeni bir yorum göndermek için 60 saniye beklemelisiniz.

Henüz bu içeriğe yorum yapılmamış.
İlk yorum yapan olmak ister misiniz?