Mert İnan
Orta Vadeli Program
Enflasyon
faiz
döviz
Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Türk ekonomisi son bir haftada hem içeriden hem dışarıdan gelen gelişmelerle kritik bir eşiğe geldi. Hürmüz kaynaklı enerji gerilimi pompaya sert zam olarak yansırken, yeni OVP’de yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4’e yükseltildi. Merkez Bankası faizi yüzde 37’de tutarken rezervlerde 4 milyar dolarlık kayıp yaşandı. Piyasanın enflasyon beklentisinin yeniden yükselmesi ise haftanın sonunda kırılgan tablonun sürdüğünü ortaya koydu.
Türkiye ekonomisinde son bir haftada açıklanan veriler ve alınan kararlar, enflasyonla mücadelenin önündeki risklerin yeniden arttığını gösterdi. Ekonomide iç talebi soğutmaya yönelik sıkı para politikası devam ederken bu kez dışarıdan gelen enerji şoku hesapları değiştirdi. Orta Doğu’daki gerilim petrol fiyatlarını yukarı taşırken akaryakıta gelen sert zamların ardından gözler hem yeni Orta Vadeli Program’a hem de Merkez Bankası’nın vereceği mesaja çevrildi.
POMPADA SERT ARTIŞ
Haftanın ilk şoku akaryakıtta yaşandı. Orta Doğu’daki gerilim ve petrol arzına ilişkin endişelerin artmasıyla Brent petrol 100 doların üzerine çıkarken, pompada zam dalgası sürdü. Motorine hafta içinde 7 lira 79 kuruşluk artışın ardından, benzine de 12 Eylül itibarıyla 3 lira 20 kuruş zam geldi. İstanbul Avrupa Yakası’nda motorinin litresi 88,98 TL, benzinin litresi yaklaşık 80,23 TL’ye yükseldi. Ankara’da motorin 90,11 TL, benzin 81,25 TL; İzmir’de ise motorin 90,38 TL, benzin 81,52 TL seviyesine çıktı.
OVP’DE YENİ HESAP
Tam da bu ortamda 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program kafaları karıştırdı. Programda 2026 yılı büyüme tahmini yüzde 3,3 olarak belirlenirken yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4’e çıkarıldı. Enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e, 2029’da ise yüzde 9’a gerilemesi hedefleniyor. Ekonominin aynı dönemde sırasıyla yüzde 4,2, yüzde 4,6 ve yüzde 5 büyümesi öngörülüyor. Analistlere göre OVP’deki tablo, ekonomi yönetiminin önümüzdeki dönemde iki hedefi aynı anda yürütmeye çalışacağı şeklinde yorumlanıyor. Program dahilinde işsizlik oranının 2027’de yüzde 8’e, 2028’de yüzde 7,8’e, 2029’da yüzde 7,6’ya düşürülmesi; cari açığın milli gelire oranının ise program sonunda yüzde 1,6’ya gerilemesi bekleniyor.
FAİZDE BEKLE-GÖR
Haftanın en kritik kararlarından biri ise Merkez Bankası’ndan geldi. TCMB, 10 Eylül’de gerçekleştirdiği Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 37’de sabit tutarken; gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde bırakıldı. Analistlere göre kararın kendisinden çok metindeki ton dikkat çekti. Merkez Bankası, son verilerin enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret ettiğini ve iç talebin zayıf seyrettiğini belirtirken, enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk yarattığını vurguladı.
REZERVLER GERİLEDİ
Haftanın dikkat çeken bir başka gelişmesi Merkez Bankası rezervlerindeki düşüş oldu. TCMB’nin resmi rezerv varlıkları 188,2 milyar dolardan 184,2 milyar dolara geriledi. Böylece bir haftada yaklaşık 4 milyar dolarlık kayıp yaşandı. Net rezervler 66,6 milyar dolardan 65,6 milyar dolara inerken, swap hariç net rezervler de 55,9 milyar dolardan 53,4 milyar dolara düştü. Rezervlerdeki gerileme, özellikle enerji ithalat maliyetlerinin yükseldiği ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde daha yakından izlenen göstergelerden biri haline geldi.
BEKLENTİLER YUKARI
Haftanın sonunda açıklanan TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi ise enflasyon cephesindeki temkinli havayı güçlendirdi. Yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,43’ten yüzde 29,61’e yükselirken, eylül ayı TÜFE beklentisi yüzde 2,08’den yüzde 2,12’ye çıktı. On iki ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,70, 24 ay sonrası beklenti ise yüzde 18,32 oldu. Döviz tarafında yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,66’dan 51,57’ye sınırlı gerilerken, 12 ay sonrası beklenti 57,43’ten 58,60’a çıktı. Cari yıl büyüme beklentisi yüzde 3’e, gelecek yıl beklentisi ise yüzde 3,9’a çekildi. Katılımcıların 12 ay sonrası politika faizi beklentisi yüzde 29,22 seviyesine geriledi.
ENFLASYONU BELİRLEYECEK
Tabloyu yorumlayan Ekonomi Uzmanı İktisatçı Barlas Yurtsever ise, "Son bir haftanın bilançosu yan yana getirildiğinde ekonomi cephesindeki kırılgan denge daha net görülüyor. Yeni OVP enflasyonda kademeli düşüş ve büyümede hızlanma hedeflerken, enerji fiyatlarındaki yükseliş bu hesabın önüne yeni bir maliyet çıkarıyor" dedi. Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise, “Hürmüz’deki gerilim artık yalnızca enerji piyasalarının sorunu değil, Türkiye’de enflasyonun seyrini de doğrudan belirleyen bir unsur haline geldi" ifadelerini kullandı.
2
Benzinin litresi 80 TL'yi aştı!
3
Petrolde bolluk illüzyonu, büyük tedarik hatları baskı altında
4
Memur emeklisine seyyanen zam son dakika: Emekliye seyyanen zam kararı çıktı mı, son durum ne?
5
15 soruda kiralık konut projesi! İşte merak edilenlerin tamamı
6
2027 asgari ücret zammında iki rakam öne çıktı
7
İran petrolü Çin mallarına dönüştü
8
Altın fiyatları haftanın son gününe yükselişle başladı
9
Benzine büyük zam geliyor! Yarından itibaren geçerli
10
Hacim 26 milyar dolar! Tekstilde yeniden canlanma sinyali