Halkalı gezegen Satürn, atmosferindeki sıra dışı oluşumlarla bilim dünyasını şaşırtmaya devam ediyor.
Gökbilimciler, gezegenin güney kutbunda yaklaşık 168 bin kilometre genişliğinde devasa bir ongen bulut yapısı tespit etti.
Yapının, Satürn’ün kuzey kutbunda yıllardır gözlemlenen ünlü altıgenden çok daha büyük olması dikkat çekti.Araştırma, Science Advances dergisinde yayımlandı.
Bilim insanlarının hesaplamalarına göre keşfedilen ongen yapı yaklaşık 167 bin 820 kilometre genişliğe sahip.
Yapının her bir kenarının uzunluğunun ise yaklaşık 16 bin 780 kilometre olduğu belirlendi.Satürn’ün kuzey kutbunda bulunan ve yaklaşık 32 bin kilometre genişliğindeki altıgenle karşılaştırıldığında, yeni keşfin ölçeği dikkat çekici boyutlara ulaşıyor.YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKTIGizemli oluşum, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen görüntülerin yeniden incelenmesiyle ortaya çıkarıldı.Satürn’ün eksen eğikliği nedeniyle gezegenin güney yarımküresi, 2012-2023 yılları arasında Dünya’dan uygun bir açıyla gözlemlenemiyordu.
Görüş koşullarının yeniden elverişli hale gelmesinin ardından elde edilen görüntüler, güney kutbunda daha önce fark edilmeyen simetrik bir bulut desenini ortaya koydu.Araştırmacılar, kuzey kutbundaki altıgen yapının keşfedilmesinden bu yana güney kutbunda da benzer bir geometrik oluşum aradıklarını ancak bugüne kadar herhangi bir işaret bulamadıklarını belirtti.Bu nedenle yeni keşif, bilim insanları açısından da beklenmedik bir sürpriz oldu.BU DEV YAPI NASIL OLUŞTU?Bilgisayar simülasyonları ve atmosferik akıntılar üzerinde yapılan deneyler, ongen yapının kıvrılarak ilerleyen güçlü bir atmosferik jet akımına hapsolan dalgalanmalar sonucunda meydana gelmiş olabileceğine işaret ediyor.Ancak güney kutbundaki oluşum, kuzeydeki altıgenden önemli bir noktada ayrılıyor.Satürn’ün kuzey kutbundaki altıgen yapı onlarca yıldır şeklini ve rengini büyük ölçüde korurken, güney kutbundaki ongenin kenarlarında parlaklık ve koyuluk değişimleri gözlemlendi.Bilim insanları bu değişkenliğin, yapının halen aktif ve dinamik bir evrim sürecinden geçtiğini düşündürdüğünü belirtiyor.2032’YE KADAR YAKINDAN İZLENECEKAraştırmacılar şimdi gözlerini Satürn’ün güney kutbundaki devasa yapının geleceğine çevirdi.Bölgedeki güneş radyasyonunun 2032 yılında zirveye ulaşması bekleniyor.
Bilim insanları, bu tarihe kadar yapılacak gözlemlerle ongen yapının giderek daha istikrarlı hale gelip gelmeyeceğini ya da zaman içerisinde bozularak ortadan kaybolup kaybolmayacağını anlamaya çalışacak.Yeni keşfin yalnızca Satürn’ün atmosferinin anlaşılması açısından değil, gaz devlerinin atmosfer hareketleri ve gezegen meteorolojisi hakkında daha fazla bilgi edinilmesi açısından da önemli olduğu değerlendiriliyor.Satürn’ün kuzey kutbundaki gizemli altıgenin ardından güney kutbunda ortaya çıkan devasa ongen, gezegenin atmosferinin hâlâ keşfedilmeyi bekleyen pek çok sırrı olduğunu bir kez daha gösterdi.