TARİHİ REKOR BEKLENTİSİ Türkiye zeytincilikte tarihinin en yüksek üretim seviyelerinden birine hazırlanırken, rekor beklentisi üreticinin yüzünü güldürmüyor.
Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Dr.
Mustafa Tan, 2026-2027 sezonunda toplam zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin tona ulaşmasının beklendiğini açıkladı.
Tan'ın paylaştığı tahmine göre bunun 1 milyon 163 bin tonu sofralık zeytin, 2 milyon 867 bin tonu ise yağlık zeytin olacak.
Yağlık zeytinden 588 bin ton zeytinyağı elde edilmesi öngörülüyor.ÜRETİMDE SON YILLARIN EN YÜKSEK SEVİYESİ Türkiye'de zeytin üretimi son yıllarda iklim koşulları ve ağaçların periyodisite olarak bilinen bir yıl yüksek, bir yıl düşük ürün verme özelliği nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşadı.
Gıda Bülteni'nin aktardığı verilere göre 2022'de 2,9 milyon ton olan zeytin üretimi, 2023'te 1,5 milyon tona geriledi.
2024'te yeniden yükselerek 3,7 milyon tona ulaştı.
2025 yılında ise üretim 2,4 milyon ton seviyesinde kaldı.
2026-2027 sezonu için öngörülen 4 milyon 30 bin tonluk rekolte gerçekleşirse 2024'teki yüksek üretim seviyesi de aşılmış olacak.ÜRETİCİ MALİYETİ KARŞILAYAMIYOR Rekor üretim beklentisine rağmen zeytin üreticisinin karşı karşıya olduğu temel sorun, hasat maliyetleri ile alım fiyatları arasındaki fark.
UZZK Başkanı Tan, bir kilogram zeytinin üretim maliyetinin 50-70 lira, zeytinyağının maliyetinin ise 240-280 lira arasında değiştiğini belirtti.
Buna karşılık piyasada sıradan zeytinin kilogram başına 20-35 liradan, zeytinyağının ise 170-200 lira seviyelerinden alıcı bulduğunu aktardı.
Tarım ve zeytin sektörüne ilişkin değerlendirmelerde de işçilik ve nakliye giderlerinin üreticinin yükünü artırdığına dikkat çekiliyor.ZEYTİNİN DALDA KALMA RİSKİ UZZK Başkanı Tan, maliyetlerin karşılanamaması nedeniyle özellikle yere dökülen zeytinlerin ve engebeli arazilerdeki seyrek ağaçlarda bulunan ürünlerin toplanamayabileceği uyarısında bulundu.
Tan, normal koşullarda yaklaşık 1'e 5 olan zeytinyağı randımanının bu sezon 1'e 6 ile 1'e 10 arasında değiştiğini belirtti.
Bu nedenle rekor üretim beklenen sezonda, sahadaki gerçek üretimin tahminlerin altında kalabileceği uyarısı yapılıyor.ÜRETİCİ İÇİN DESTEK VE İHRACAT ÇAĞRISI UZZK Başkanı Mustafa Tan, rekor üretim beklentisinin ekonomik kazanca dönüşmesi için üreticiye ve ihracatçıya yönelik desteklerin artırılmasını istedi.
Tan'ın önerileri arasında zeytinyağı üreticisine kilogram başına 1 euro, sofralık zeytin üreticisine ise 20 sent fark ödemesi yapılması bulunuyor.
Tan ayrıca zeytinyağı ihracatına yönelik desteklerin yeniden uygulanmasını, kooperatifler aracılığıyla stoklama yardımı verilmesini ve Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne gümrüksüz zeytinyağı ihracat kontenjanının artırılmasını önerdi.Fotoğraflar: AA