Mert İnan
Pestisit
Tarım
Hileli gıda
AB
AB kayıtlarına göre Türkiye menşeli gıda ve tarım ürünleri için 2026’nın ilk yedi ayında 270 bildirim yapıldı. Bu bildirimlerin 197’si sınır reddiyle sonuçlanırken, 195 kayıt “ciddi risk” kategorisinde değerlendirildi. Pestisit kalıntıları, mikotoksinler ve mevzuata aykırılıklar Türkiye’nin ihracat karnesindeki olumsuz tabloyu bir kez daha ortaya koydu.
Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi kayıtlarından yansıyan veriler endişe yaratmaya devam ediyor. AB ülkelerinin Türkiye’den gönderilen gıda ve tarım ürünleri için yaptığı bildirimler, 2026 yılının ilk 7 ayında pestisit kalıntıları, mikotoksinler, mikrobiyolojik riskler ve mevzuata aykırılıklar üzerinde yoğunlaştı. Öyle ki, Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem İçin Hızlı Alarm Sistemi kayıtlarına göre, 1 Ocak-17 Temmuz 2026 tarihleri arasında Türkiye menşeli ürünlerle ilgili 270 bildirim yapıldı. Bildirimlerin 197’si sınır reddi olarak kaydedilirken, 195 bildirimde risk derecesi "ciddi" olarak sınıflandırıldı. 23 Temmuz’da sisteme girilen son kayıtta ise Türkiye’den İtalya’ya gönderilen salamura asma yapraklarında izin verilen seviyenin yaklaşık 50 katı ditiyokarbamat kalıntısı tespit edildi.
EN FAZLA BULGARİSTAN'DAN
Türkiye menşeli ürünlerle ilgili 1 Ocak-17 Temmuz döneminde en fazla bildirimi yapan ülke Bulgaristan oldu. Bulgaristan tarafından 65, Almanya tarafından 61, Fransa tarafından ise 53 bildirim yapıldı. Bu üç ülkenin toplam bildirim sayısı 179’a ulaştı. Bulgaristan, Almanya ve Fransa’nın kayıtları 270 bildirimin yüzde 66,3’ünü oluşturdu. Bulgaristan’ın ilk sırada yer almasında Türkiye’den Avrupa Birliği’ne karayoluyla gönderilen tarım ve gıda ürünlerinin önemli bölümünün bu ülkenin sınır kapılarından giriş yapması etkili oldu.
EN ÇOK İNCİR VE ÜZÜMDE
Türkiye kaynaklı ürünler hakkında yapılan bildirimlerde pestisit kalıntılarının yanı sıra okratoksin A, aflatoksin B1 ve toplam aflatoksin tespitleri de öne çıktı. Pestisit bildirimlerinde acetamiprid, formetanate, indoxacarb, prochloraz, imazalil ve fosthiazate gibi farklı etken maddeler kayıtlara girdi. Mikotoksin bildirimleri özellikle kuru incir, kuru üzüm, Antep fıstığı, baharat ve kurutulmuş ürünlerde görüldüğü iddia edildi. Uzmanlar ise Okratoksin A ve aflatoksinlerin doğrudan tarım ilacı kalıntısı değil; üretim, kurutma ve depolama koşullarında gelişebilen bazı küf türlerinin oluşturduğu toksinleri ifade ettiğini vurguluyorlar.
50 KAT FAZLA ÇIKTI
Son dönemde en dikkat çeken gelişme ise İtalya tarafından yapılan 2026.6518 referans numaralı bildirim oldu. 23 Temmuz 2026 tarihinde yapılan bildirimde Türkiye’den gönderilen salamura asma yapraklarında ditiyokarbamat grubu pestisit kalıntısı belirlendi. Laboratuvar analizinde ditiyokarbamat miktarı kilogram başına 2,5 ± 0,23 miligram olarak ölçüldü. Ürün için geçerli azami kalıntı limiti kilogram başına 0,05 miligram çıktı. Merkez ölçüm değeri üzerinden yapılan hesaplamada kalıntı miktarı yasal sınırın 50 katına ulaştı. İtalya, sevkiyatın sınırdan reddedilerek Türkiye’ye geri gönderilmesine karar verdi.
SALAMURA YAPRAKLARDA PESTİSİT
Gıda Bülteni Genel Yayın Yönetmeni Gürkan Akgüneş ise Türkiye’den gönderilen asma yaprakları son yıllarda farklı pestisit kalıntıları nedeniyle RASFF kayıtlarına konu olduğunu vurgularken, "19 Şubat 2026 tarihinde İtalya tarafından yapılan başka bir bildirimde Türkiye menşeli asma yapraklarında ditiyokarbamat ve pyraclostrobin tespit edilmişti. 2022 yılına ilişkin RASFF verilerini inceleyen bilimsel çalışmada, dünya genelinde asma yaprakları için 19 pestisit bildirimi belirlendi. Bu bildirimlerin 11’i, başka bir ifadeyle yüzde 57,9’u Türkiye menşeli ürünlerle ilgiliydi. Türkiye’de 2022 ve 2023 yıllarında toplanan toplam 766 salamura asma yaprağı örneğini inceleyen araştırmada da çok sayıda pestisit kalıntısı tespit edildi" dedi.
ÖNEMLİ AYRINTI
Öte yandan yapılan bilimsel çalışmalarda, ditiyokarbamatlar, bağlarda ve çeşitli tarım ürünlerinde mantar hastalıklarına karşı kullanılan bir fungisit grubunu ifade ettiğine değiniliyor. RASFF analizlerinde bildirilen 'ditiyokarbamat' sonucu ise her zaman tek bir tarım ilacına karşılık gelmiyor. Mancozeb, maneb, metiram, propineb, thiram ve ziram gibi farklı etken maddeler analiz sonucuna kaynaklık edebiliyor.
[email protected]
Yazarın Önceki Yazıları
İstanbul’un hafızası kuruyor
29 Temmuz 2026
Konut piyasası yeniden ısındı! Satış arttı, reel değer kaybetti
28 Temmuz 2026
Kalpte sessiz tehlike
26 Temmuz 2026
YKS’nin görünmeyen yüzü, 67 bin kişi ne anlama geliyor?
25 Temmuz 2026
Suriye’de enerji dengesi değişiyor
24 Temmuz 2026
2
Batı Şeria'da kanlı işgal başladı.
3
'Direniş Ekseni'nin petrol kıskacı
4
İstanbul’un hafızası kuruyor
5
Arjantin'de tepki giderek büyüyor
6
Çölün ilerleyişi durdu! Yeşil Çin Seddi'nin şaşırtan sonuçları
7
Konut piyasası yeniden ısındı! Satış arttı, reel değer kaybetti
8
Dolar güçleniyor... Piyasalar Fed'i bekliyor
9
Bilinmeyen matematik yazışması, mektuplar bilimsel çalışma oldu
10
YKS’nin görünmeyen yüzü, 67 bin kişi ne anlama geliyor?