Türkiye'de il olmak, yalnızca tabelanın değişmesi ya da yeni bir plaka numarası almak değil.
Bir ilçenin valiliğe kavuşması, devlet kurumlarının kendi merkezinde toplanması, yatırımların artması ve yıllardır başka bir kente bağlı olmanın sona ermesi anlamına geliyor.
Bu nedenle il olma talebi, Türkiye'nin dört bir yanında yıllardır gündemden düşmüyor.
Kimi ilçeler nüfusunu, kimi sanayisini, kimi de tarihsel geçmişini öne sürerek il olmayı bekliyor.
MHP lideri Devlet Bahçeli'nin önerisiyle bu beklenti yeniden siyasetin gündemine girdi.
19 ilçenin il, 78 yerleşim yerinin de yeni ilçe yapılması halinde Türkiye'nin idari haritası baştan aşağı değişecek.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında 71'e ulaşan il sayısı, 1933'te 57'ye kadar geriledi.
Sonraki yıllarda yeni iller kuruldu, bazı eski iller yeniden statü kazandı ve 1999'da Düzce'nin il olmasıyla sayı 81'e çıktı.100'E BÖYLE TAMAMLANACAKBahçeli'nin açıkladığı “100 İl 1000 İlçe” projesinde 19 ilçenin il statüsüne yükseltilmesi, 78 yeni ilçenin kurulması öngörülüyor.
Bahçeli'nin 2 Kasım'da Türkgün'e verdiği röportajda il olabilecek yerler arasında saydığı ilçeler şöyle:Marmara: Bandırma, Lüleburgaz.Ege: Fethiye, Akhisar.Akdeniz: Alanya, Tarsus, Kozan, Elbistan.İç Anadolu: Polatlı, Konya Ereğli.Karadeniz: Ünye, Vezirköprü, Zonguldak Ereğli.Doğu Anadolu: Erciş, Doğubayazıt, Ahlat.Güneydoğu Anadolu: Ergani, Midyat, Siverek.Osmanlı'nın son döneminde 15 vilayet, 36 vilayete bağlı liva ve 16 bağımsız liva bulunuyordu.TÜRKİYE 71 İLLE BAŞLADI, 57'YE İNDİTürkiye'nin bugünkü il sisteminin temelleri Osmanlı'dan devralınan idari yapı üzerinde atıldı.
Osmanlı'nın son döneminde 15 vilayet, 36 vilayete bağlı liva ve 16 bağımsız liva bulunuyordu.
Milli Mücadele yıllarında livaların bağımsızlaştırılmasıyla 1920-1924 arasında il sayısı önce 71 sonra 74'e ulaştı.
Ancak Cumhuriyet'in ilk yıllarında bu sayı hızla değişti.
1926'da çıkarılan 877 sayılı kanunla 11 il ilçeye dönüştürüldü ve sayı 63'e indi.
Üsküdar, Beyoğlu, Çatalca, Gelibolu, Ardahan, Muş, Tunceli, Siverek, Ergani ve Kozan da bu düzenlemeden etkilenen yerler arasındaydı.
1933'te yeni bir düzenlemeyle il sayısı 57'ye kadar geriledi.
Aksaray, Hakkari, Osmaniye ve Şebinkarahisar il statüsünü kaybetti; Artvin ile Rize, Çoruh adı altında, Mersin ile Silifke ise İçel adı altında birleştirildi.1930'LARDA GERİ DÖNÜŞ, 1950'LERDE YENİ İLLERİl sayısındaki düşüş uzun sürmedi.
1936'da Artvin, Hakkari, Bitlis, Bingöl ve Tunceli yeniden il oldu.
1939'da Hatay'ın Türkiye'ye katılmasıyla il sayısı 63'e yükseldi.
1950'li yıllar yeni il kuruluşlarının hızlandığı dönemlerden biri oldu.
Nevşehir, Sakarya ve Adıyaman 1950'lerin ortasında il statüsü kazandı.
Kırşehir ise önce 1954'te ilçe yapıldı, ardından 1957'de yeniden il oldu.
Böylece il olmanın yalnızca tek yönlü bir süreç olmadığı, bazı kentlerin bu statüyü kaybedip yıllar sonra geri alabildiği görüldü.1989'DAN 1999'A 14 YENİ İLTürkiye'nin il sayısındaki en belirgin artışlardan biri 1989-1999 arasında yaşandı.
Bu dönemde 14 yeni il kuruldu.
1989'da Aksaray, Bayburt, Karaman ve Kırıkkale; 1990'da Batman ve Şırnak; 1991'de Bartın; 1992'de Ardahan ve Iğdır; 1995'te Yalova, Karabük ve Kilis; 1996'da Osmaniye; 1999'da ise Düzce il oldu.
Düzce'nin 1999'da il yapılmasıyla Türkiye'nin il sayısı 81'e çıktı.
Aradan geçen 27 yılda yeni bir il kurulmadı.
Bahçeli'nin önerisi kabul edilirse bu uzun aradan sonra ilk kez il sayısı artacak ve Türkiye 100 il hedefiyle yeni bir idari döneme girecek.BİR ZAMANLAR İLDİLER, YENİDEN İL OLMAK İSTEDİLERİl olma talebi yalnızca nüfus ve ekonomik büyüklük meselesi değil.
Türkiye'nin idari tarihinde bazı ilçeler, geçmişte il merkezi olmanın ardından bu statüyü kaybetti.
Bugün yeniden il olmayı isteyen yerlerin bir bölümü de bu tarihsel hafızayı taşıyor.
Örneğin Aksaray, 1933'te ilçe yapıldıktan sonra 1989'da yeniden il oldu.
Osmaniye de 1933'te il statüsünü kaybetti, 1996'da yeniden kazandı.
Kırşehir'in ilçe yapılıp tekrar il olması da aynı tarihin dikkat çekici örneklerinden.
Buna karşılık Beyoğlu, Üsküdar ve Çatalca gibi bir dönem il statüsünde bulunan yerler bugün İstanbul'un ilçeleri.
Gelibolu, Siverek, Ergani ve Kozan da Cumhuriyet döneminde ilçe statüsüne dönüştürülen eski il merkezleri arasında.HER İLÇENİN HAYALİTürkiye'de bir ilçenin il olma isteği çoğu zaman yerel kimlik ve ekonomik beklentilerle birlikte dile getiriliyor.
İl olmayı isteyen ilçelerde valilik kurulması, kamu kurumlarının taşra teşkilatlarının ilçeye gelmesi, yatırımların artması ve kamu hizmetlerine erişimin kolaylaşması beklentisi öne çıkıyor.
Bir başka sembol de plaka kodu.
İl olma tartışmalarında yeni plaka numarasının ne olacağı, yerel kampanyaların ve sosyal medya paylaşımlarının değişmez başlıklarından biri.
İl statüsüne geçiş, belediye ve kamu kurumlarının yeniden yapılanmasının yanı sıra milletvekili dağılımı ve seçim çevreleri üzerinde de etkili olabilecek.100 İL İÇİN MECLİS KARARI GEREKİYORİçişleri Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de bugün 81 il ve 922 ilçe bulunuyor.
Bahçeli'nin önerdiği proje hayata geçerse il sayısı 100'e, ilçe sayısı 1000'e yükselecek.
Ancak bunun için yalnızca siyasi açıklama yeterli değil.
Yeni illerin kurulması ve sınırlarının belirlenmesi kanuni düzenleme gerektiriyor.