ABD kaynakları, Pentagon'un İran'a yönelik bir kara harekatı planladığını bildirirken, özel operasyon birimlerinin ülkedeki uranyumu ele geçirmeyi hedeflediği belirtiliyor. İsrail ve ABD'nin geçen yıl Haziran ayında İran'a yönelik bir dizi hava saldırısı düzenlemesinden önce, ülkenin 400 kilogramdan fazla yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma ve yaklaşık 200 kilogram yüzde 20 oranında bölünebilir maddeye sahip olduğuna inanılıyordu; bu maddenin yüzde 90 oranında silah sınıfı uranyuma dönüştürülebildiği iddia ediliyordu. Bu iddialarla ilgili Haber Global Web Özel'e bilgi veren nükleer enerji uzmanı Adil Buyan ise İran'ın elindeki uranyumun nükleer bomba yapmaya yetmeyeceğini söyledi.
BOMBA İMKANI YOK!
İran'ın nükleer çalışmalarıyla ilgili bilgi veren Buyan şunları söyledi: "Tüm süreçler kontrol altında; üretim ve depolama denetimli şekilde yapılıyor. Elimizdeki bilgilere göre yüzde 90 zenginleştirme seviyesine çıkmanız mümkün değil. Çünkü uranyumun içinde bölünebilir Uranyum-235 oranı doğal halde yaklaşık binde 7’dir. Siz bu oranı defalarca zenginleştirme çevriminden geçirerek yüzde 10–20 seviyelerine çıkarabilirsiniz. Bu süreç zamana bağlıdır; ne kadar uzun süre çalışırsanız o kadar yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum elde edersiniz. Ancak bu verilerle nükleer bomba yapma imkânı yoktur."
İRAN KABUL ETMEZ
Buradaki tartışmanın, müdahale için uygun bir gerekçe oluşturma çabası olduğunu belirten Buyan şu ifadeleri kullandı: "Nükleer olmasaydı, bu kez petrol üzerinden bir gerekçe bulunurdu. İran'ın iki büyük hata yapıldığı düşünülüyor: Birincisi doları devre dışı bırakmak, ikincisi ise üretilen petrol ve doğalgazdan Amerikan tarafının pay alamaması. Konunun ana ekseni ile tali unsurlar arasında geçişler var. Uranyumun yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirilip başka bir ülkeye devredilerek kontrol altına alınması gibi bir formül de konuşulmuştu. Ancak bir uzlaşma olacağını sanmıyorum; Batı’nın sunduğu öneriler uzlaşmacı değil, daha çok aşağılayıcı olarak görülüyor. Bu tür tekliflerin İran toplumuna kabul ettirilmesi tarihsel olarak mümkün değil."
İRAN'DA ABD BAŞLATTI
1970’lerde İran’ın nükleer programını başlatan ve destekleyenin de Amerika olduğunu vurgulayan Buyan İran'ın nükleer tarihiyle ilgili çarpıcı bilgiler verdi:
"İran'a zenginleştirme konusunda destek sağlanmıştır. İran’da nükleer silah yapmak dinen uygun görülmediği için Humeyni döneminde bu alanda ilerleme kaydedilmedi. Humeyni’nin ölümünden sonra program yeniden hız kazandı. İran’daki nükleer santral projelerinde Alman Siemens şirketi önemli rol oynadı; projenin büyük kısmını tamamladıktan sonra çekildi. Daha sonra proje Rusya’ya devredildi ve Rus teknolojisiyle tamamlandı. Yani nükleer santral, Amerikan, Alman ve Rus katkılarının bulunduğu karma bir yapıdadır."
RUS PERSONEL ÇALIŞIYOR
İran'da nükleer tesislerin vurulamayacağını belirten Buyan, "Irak Savaşı sırasında bu tesisleri imha etmek için güdümlü mühimmat kullanıldı ancak tesislerin ana yapısı zarar görmedi. Çünkü sistemlerin önemli bir kısmı yer altındadır. Bu nedenle o dönemde de nükleer kapasitenin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmadı. Bugün de nükleer santrallerde ciddi sayıda Rus personel çalışmaktadır. Bu nedenle doğrudan bir müdahale riski yüksektir; Rusya buna karşılık verebilir. Ana reaktörü yok etmek zor olsa da, trafo gibi kritik altyapı hedef alınırsa tesis çalışamaz hâle getirilebilir. Benzer bir yöntem Ukrayna'da da uygulanmıştır" dedi.
YOK EDİLEMEZ
Buyan "Sonuç olarak, böyle bir operasyonun büyük ölçüde gerçekçi olmadığını düşünüyorum. Şu anda bir “algı” ortamı oluşmuş durumda. Daha önce de “nükleer kapasiteyi bitirdik” denmişti; ancak neden bitmediği ortada: çünkü sistemlerin büyük bölümü yer altında ve tamamen yok edilmesi kolay değil" ifadelerini kullandı.
Kaynak: Web Özel