Covid’in yayılması, karantinalar ve genel olarak pandemi süreci, çocukların bilişsel becerilerini etkileyerek yürütücü işlevlerini daha az verimli hale getirdi. Kısaca özetlemek gerekirse, Harvard Üniversitesi ve California Üniversitesi Berkeley kampüsünden bilim insanlarının Child Development dergisinde yayımlanan çalışması bu sonuca işaret ediyor.
Stephanie Jones, Caitlin Dermody, Jen Acosta, Nonie Lesaux ve Alan Mozaffari liderliğindeki ekip, 3 ile 11 yaş arasındaki 3.100’den fazla çocuğu kapsayan bir örneklem üzerinde çalıştı. Farklı etnik gruplardan çocukları içeren araştırmada, pandeminin zaman içinde yürütücü işlevlerin gelişimi üzerindeki etkileri incelendi.
Yürütücü işlevler nelerdir?
Uzmanlara göre yürütücü işlevler; dikkat, öz kontrol ve hedef odaklı davranışları destekleyen birbiriyle bağlantılı bilişsel süreçler bütünüdür. Bu beceriler çocukluk döneminde hızla gelişir ve sağlık, akademik başarı ile uzun vadeli refah üzerinde önemli rol oynar. Araştırmada, bu işlevleri ölçmek için tablet tabanlı bir değerlendirme aracı olan Minnesota Executive Function Scale (MEFS) kullanıldı.
Araştırmanın sonuçları
Veriler, pandeminin başlamasının ardından yürütücü işlevlerin ortalama gelişim hızının, önceki dönemlere kıyasla daha düşük olduğunu gösterdi. Bu fark, incelenen tüm sosyoekonomik gruplarda benzer şekilde gözlemlendi.
Sonuçların anlamı ve sonraki adımlar
Bilim insanlarına göre bu çalışma, çocukların pandemi sonrasında yaşadıkları akademik ve davranışsal zorlukları açıklamaya yardımcı olabilir. Araştırmacılar, “Çocukların yürütücü işlevlerini güçlendirmek için daha fazla çabaya ve bu becerileri destekleyen ortamları iyileştirmeye yönelik daha sistematik stratejilere ihtiyaç var” değerlendirmesinde bulundu.
Ayrıca bulgular, çevresel faktörlerin etkisini ve yürütücü işlevlerin çocuk gelişimindeki kritik rolünü bir kez daha ortaya koyuyor. Gelecek çalışmalarda, bu sonuçların arkasındaki mekanizmaların daha detaylı incelenmesi hedefleniyor.
Çocuklar nasıl desteklenebilir?
Araştırmacılar, çocukları en iyi şekilde destekleyebilmek için yürütücü işlevler ile pandemi sonrası davranışsal sorunlar, akademik performans ve günlük yaşam zorlukları arasındaki ilişkilerin daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini vurguluyor.