
İran’da son günlerde yaşanan protesto dalgasının ardından sokaklarda belirgin bir sakinlik hâkim. Gazeteci Gürkan Demir, 8-9 Ocak’taki güvenlik müdahaleleri ve 12 Ocak’ta devlete destek amacıyla düzenlenen kitlesel yürüyüşlerin ardından eylemlerin hem durduğunu hem de durdurulduğunu belirtti. Çarşamba günü yaklaşık 100 kişinin cenaze namazının toplu şekilde kılınması ve sonrasında yapılan yürüyüşten sonra da sokaklardaki sessizliğin sürdüğünü vurguladı.
Demir, başkent Tahran başta olmak üzere ülkede dün akşam da herhangi bir protesto bildirilmediğini, sosyal medyada paylaşılan bazı görüntülerin ise İran resmi haber ajansları tarafından yalanlandığını aktardı. Resmi kaynakların, görüntülerin paylaşıldığı bölgelerde eylem olmadığını bizzat servis edilen kayıtlarla duyurduğunu ifade etti.
Sokaklardaki bu sakinliğe karşın diplomasi ve güvenlik cephesinde hareketlilik dikkat çekiyor. İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi gerçekleştirirken, Putin’in eş zamanlı olarak İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile de görüştüğü bildirildi. Kremlin’den yapılan açıklamada Putin’in arabuluculuk rolüne vurgu yapıldığı belirtildi. İran tarafı ise Putin’in, milyonlarca kişinin İran’ın dini liderine destek için yaptığı yürüyüşlerin “gerçek durumu ortaya koyduğunu” söylediğini aktardı. Pezeşkiyan’ın da iki ülke ilişkilerinin gelişiminden ve Rusya’nın BM’de İran’a verdiği destekten duyduğu memnuniyeti dile getirdiği ifade edildi.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı telefon görüşmesinde, ABD’nin Güvenlik Konseyi toplantılarıyla suçlarını örtbas edemeyeceğini savundu. İran Genelkurmay Başkanı Musevi ise hayatını kaybedenlerden birinin ailesini ziyaretinde yaptığı açıklamada, gençlerin ülkeyi ve halkı canları pahasına savunduğunu, isyancıların ise sivilleri insan kalkanı olarak kullandığını ileri sürdü.
İran resmi haber ajanslarına göre bu süreçte yaklaşık 3 bin kişi gözaltına alındı. İdam tartışmalarına ilişkin ise şu ana kadar herhangi bir kişi hakkında verilmiş kesin bir idam kararı bulunmadığı, yargılamaların henüz sorgu ve iddianame aşamasında olduğu bildirildi.
Gelişmeler, Rusya’nın İran ile İsrail arasında arabulucu olup olamayacağı sorusunu da gündeme getirdi. İran cephesinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına temkinli yaklaştığı, olası bir saldırıya karşı hazırlıklı olduklarını ancak yeni bir çatışmanın gereksiz olacağı mesajını verdiği aktarılıyor. Önümüzdeki günlerde Moskova’nın diplomatik girişimlerinin bölgedeki dengeleri nasıl etkileyeceği yakından izleniyor.
