
Mert İnan
Gıda
Tarım
Türkiye
Rusya
Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Türkiye'nin mutfağında kullanılan un, ekmek, ayçiçek yağı ve mercimeğin arkasında dikkat çekici bir ithalat haritası bulunuyor. Dış ticaret verileri, buğday ithalatında Rusya'nın, kırmızı mercimekte Kanada'nın, ayçiçeğinde Romanya'nın, soyada ise Brezilya'nın öne çıktığını gösteriyor. Bazı ürünlerde ithalatın yüzde 90'ından fazlası yalnızca üç ülkeden karşılanıyor. Üstelik ithal edilen tarım ürünlerinin bir bölümü Türkiye'de işlenerek yeniden ihraç ediliyor.
Türkiye, dünyanın önemli tarım üreticileri arasında yer almasına rağmen bazı temel ürünlerde dışarıdan alım yapmayı sürdürüyor. Ekmeklik ve makarnalık buğdaydan yemeklik yağa, mercimekten hayvan yemine kadar uzanan geniş bir alanda ithalatın yönü birkaç ülkeye çevrilmiş durumda. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2025 yılı ürün raporları ile Dünya Bankası'nın dış ticaret verileri birlikte incelendiğinde, Türkiye'nin tarımsal ithalatında özellikle Rusya, Romanya, Moldova, Kanada, Kazakistan, Brezilya ve ABD'nin ağırlığı dikkat çekiyor.
BUĞDAYDA RUSYA'NIN PAYI
Türkiye'nin buğday ithalatında en büyük tedarikçisi Rusya. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü'nün (TEPGE) 2025 tarihli Buğday Durum ve Tahmin Raporu'na göre, 2024/2025 pazarlama dönemindeki buğday ithalatının yüzde 87,8'i Rusya'dan gerçekleştirildi. Rusya'yı yüzde 3,6 ile Ukrayna, yüzde 1,4 ile Almanya izledi. Böylece ilk üç ülkenin toplam payı yüzde 92,8'e ulaştı. Türkiye, 2023 yılında 11,4 milyon ton buğday ithal ederken bu miktar 2024'te 4,3 milyon tona geriledi. 2025 yılında ise 4,6 milyon tonluk ithalat gerçekleştirildi.
AYÇİÇEĞİNDE YÜZDE 96'YI AŞTI
Yemeklik yağ üretiminde kullanılan ayçiçeği tohumu ithalatında ise Balkanlar ve Doğu Avrupa ülkeleri öne çıkıyor. TEPGE'nin 2024/2025 dönemi verilerine göre Türkiye, toplam 788 bin 533 ton ayçiçeği tohumu ithal etti. Bunun 308 bin 755 tonu Romanya'dan, 283 bin 628 tonu Moldova'dan, 167 bin 459 tonu Bulgaristan'dan geldi. Üç ülkeden yapılan toplam ithalat 759 bin 842 tona ulaştı. Böylece Romanya, Moldova ve Bulgaristan'ın toplam payı yüzde 96,4 oldu. Ayçiçeği ithalatının miktarı kadar tedarikçi ülkelerin aynı coğrafyada yoğunlaşması da dikkat çekiyor. Romanya, Moldova ve Bulgaristan'da yaşanabilecek üretim kayıpları, kuraklık veya lojistik sorunları Türkiye'nin yağ sanayisi açısından önem taşıyor.
MERCİMEK KAZAKİSTAN'DAN
Türkiye'nin geleneksel yemeklerinden mercimek çorbasının hammaddesinde de uluslararası ticaretin önemli payı bulunuyor. TEPGE'nin 2025 Kuru Baklagil Ürün Raporu'na göre, 2024/2025 döneminde Türkiye 595 bin 130 ton kırmızı mercimek ithal etti. Bunun 291 bin 243 tonu Kanada'dan, 210 bin 523 tonu Kazakistan'dan, 62 bin 89 tonu Rusya'dan alındı. İlk üç ülkenin toplam payı yüzde 94,7'ye ulaştı. Beş yıl önceki 2020/2021 döneminde Kazakistan'dan yapılan kırmızı mercimek ithalatı yalnızca 21 bin 924 tondu. Son dönemde bu miktar 210 bin tonu aşarak yaklaşık 9,6 katına çıktı.
SOYAYA 1,7 MİLYAR DOLAR
Türkiye'nin dışarıdan aldığı tarım ürünleri arasında soya fasulyesi de önemli bir yer tutuyor. Doğrudan sofraya gelmese de soya, özellikle tavukçuluk ve hayvancılıkta kullanılan yemlerin protein kaynaklarından biri. Bu nedenle soya tedariki et, süt ve yumurta üretim maliyetleri açısından önem taşıyor. Dünya Bankası'nın WITS dış ticaret verilerine göre Türkiye, 2025 yılında yaklaşık 1 milyar 744 milyon dolarlık soya fasulyesi ithal etti. En büyük tedarikçi 766,8 milyon dolarla Brezilya oldu. Brezilya'yı 459 milyon dolarla Ukrayna, 457,4 milyon dolarla ABD izledi. Üç ülkenin toplam payı ithalat değerinin yaklaşık yüzde 96,5'ine ulaştı.
MISIR İTHALATI SÜRÜYOR
Yapılan analizlerde, Türkiye’nin beş temel tarım ürününün ithalatında belirli ülkelere yoğunlaştığına dikkat çekilirken, Tarım ve Gıda Uzmanı-Gıda Bülteni Yayın Koordinatörü Gürkan Akgüneş ise hayvan yemi olarak kullanılan mısır ithalatına dikkat çekiyor. Akgüneş; "Mısır üretimi 2025’te 8,5 milyon tona ulaşmasına rağmen dış alım devam ediyor. Sektörel hesaplamalara göre 2025/2026 döneminin ilk dokuz ayında ithal edilen yaklaşık 4 milyon ton mısırın yüzde 97’si Ukrayna, Rusya ve Romanya’dan karşılandı. Veriler, Türkiye’nin tarım ve hayvancılıkta dış tedarik bağlantılarının önemini ortaya koyuyor" diyor.
Yazarın Önceki Yazıları
38 bin lira da yetmeyecek! Zam hesabında şaşırtan tablo
17 Kasım 2026
103 milyar euroluk risk, Türk sanayisine Avrupa duvarı!
17 Kasım 2026
Ruslara böyle kaybettik! Yakup Cemil'in uymadığı emir neydi?
16 Kasım 2026
Atmaca ile korunacaklar, Malezya füzede Türkiye'yi seçti
16 Kasım 2026
Siparişler Hindistan'a! Hazır giyiminde büyük kayıp
16 Kasım 2026
2
Avrupa'da işçi açığı büyüyor! 5 ülke onlarca meslekte çalışan arıyor: İşte maaş ve başvuru şartları
3
103 milyar euroluk risk, Türk sanayisine Avrupa duvarı!
4
38 bin lira da yetmeyecek! Zam hesabında şaşırtan tablo
5
İran'daki barajların ardındaki askerî sır iddiası!
6
1968 ruhu geri mi dönüyor? Öğrenciler tüm dünyada ayakta
7
Siparişler Hindistan'a! Hazır giyiminde büyük kayıp
8
Atmaca ile korunacaklar, Malezya füzede Türkiye'yi seçti
9
Tarlalarda sessiz tehlike, milyonlarca hektarda verim kaybı
10
Ruslara böyle kaybettik! Yakup Cemil'in uymadığı emir neydi?

