Avrupa Birliği’nin gelecek yedi yıl için hazırladığı bütçe, üye ülkeler arasında mali mücadeleye dönüştü.
Brüksel’de düzenlenen AB zirvesinde liderler, 2028-2034 döneminin harcama planı üzerinde uzlaşamadı.
Almanya ve İsveç’in de aralarında bulunduğu ülkeler bütçenin büyüklüğüne itiraz ederken, tarım ve bölgesel kalkınma fonlarından yararlanan ülkeler mevcut desteklerin korunmasını istiyor.
Avrupa Komisyonu, yeni bütçe dönemi için yaklaşık 1,76 trilyon euroluk bir plan önermişti.
AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın hazırladığı uzlaşma taslağında ise toplam tutar 1,62 trilyon euroya indirildi.
Böylece ilk teklife göre yaklaşık 141 milyar euroluk kesinti öngörüldü.
Ancak bu indirim, bütçeye daha fazla katkı sağlayan ülkeleri ikna etmeye yetmedi.
İsveç, yeni plan kapsamında net katkısının yaklaşık yüzde 60 artacağını belirterek teklifi reddedeceğini açıkladı.
Almanya da bütçenin mali yükü konusunda itirazlarını sürdürüyor.TARIM MI, SAVUNMA MI?Bütçe tartışmasının merkezinde, Avrupa’nın geleneksel harcama kalemleri ile yeni güvenlik ve ekonomik rekabet hedefleri arasındaki kaynak paylaşımı bulunuyor.
Tarım, balıkçılık ve bölgesel kalkınma fonları özellikle bu desteklerden yararlanan ülkeler için önem taşıyor.
Buna karşılık Rusya ile yaşanan güvenlik gerilimi, Ukrayna’ya destek ihtiyacı ve ABD ile Çin karşısında rekabet gücünü artırma hedefi, savunma ve teknoloji yatırımlarına daha fazla kaynak ayrılması yönündeki baskıyı artırıyor.
İrlanda’nın uzlaşma taslağı, tarım ve bölgesel kalkınma harcamalarında daha sınırlı kesintiler öngörürken rekabet, araştırma ve savunma alanlarına ayrılan kaynaklarda daha büyük bir indirim içeriyor.YENİ BÜTÇEDE UZLAŞMA ZORLAŞIYORAvrupa Parlamentosu müzakerecileri de İrlanda’nın önerdiği kesinti planına itiraz etti.
Böylece bütçe üzerindeki anlaşmazlık yalnızca üye ülkeler arasında değil, AB kurumları arasında da belirginleşti.
AB liderleri, yeni bütçede yıl sonuna kadar uzlaşma sağlamayı hedefliyor.
Ancak üye ülkelerin katkı miktarı ve harcama öncelikleri konusundaki farklı tutumları, müzakerelerin zor geçeceğine işaret ediyor.
Bütçenin 2028’de yürürlüğe girebilmesi için gerekli yasal hazırlıkların zamanında tamamlanması da önem taşıyor.