İnsan milyonlarca yıl içinde iki ayağı üzerinde yürümeye uyum sağlarken omurgası, pelvis yapısı, dizleri ve ayakları da değişti.
Şimdi yayımlanan bir araştırma, bu dönüşümün eklemler üzerinde de bugüne kadar düşünülenden daha önemli bir iz bırakmış olabileceğini gösteriyor.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, insan iskeletinin gelişimini etkileyen genetik değişimler incelendi.
Bilim insanları, insanlara özgü 561 bin 410 DNA değişikliğini tarayarak bunların iskelet dokularındaki genlerin çalışma biçimini nasıl etkilediğini araştırdı.DİK YÜRÜMEYLE BİRLİKTE İSKELET DEĞİŞTİİki ayak üzerinde hareket etmek, insan vücudunda önemli anatomik değişiklikleri beraberinde getirdi.
Omurga, pelvis, dizler ve ayakların yapısı, dik durmaya ve yürümeye uyum sağlayacak biçimde yeniden şekillendi.
Araştırmanın amacı da bu değişimlerin yalnızca kemiklerin biçimini mi değiştirdiğini, yoksa iskelet dokularının hücresel özelliklerinde de kalıcı değişikliklere yol açıp açmadığını ortaya çıkarmaktı.
Araştırmacılar özellikle kıkırdak dokusunun gelişiminde görev alan genlerin düzenlenmesine odaklandı.KIKIRDAKTA DİKKAT ÇEKEN FARKÇalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, eklem kıkırdağının yapısında önemli rol oynayan glikozaminoglikanlar (GAG) ile ilgili oldu.
Bu moleküller kıkırdağın su tutmasına, esnekliğine ve eklemlerin yük taşımasına yardımcı oluyor.
Araştırmada insan kıkırdak hücrelerinde GAG üretiminin belirgin biçimde baskılandığı görüldü.
Deneylerde bazı GAG türlerinin üretiminin insan hücrelerinde yaklaşık 3-4 kat daha düşük olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, insan iskeletinin evrimi sırasında ortaya çıkan bu genetik değişimin bir yandan iskeletin kendine özgü yapısının oluşmasına katkıda bulunurken, diğer yandan eklemleri dejeneratif hastalıklara daha açık hale getirmiş olabileceğini belirtiyor.KÖTÜ DİZLERİN KÖKENİ ÇOK ESKİ OLABİLİREklem kireçlenmesi olarak bilinen osteoartrit, insanlarda özellikle yaş ilerledikçe sık görülen bir hastalık.
Yeni araştırma, bu hastalığa yatkınlığın yalnızca yaşlanma, kilo, yaşam biçimi veya eklemlerin yıllar boyunca aşınmasıyla açıklanamayabileceğine işaret ediyor.
Araştırmanın bulguları, eklem kıkırdağının yapısını ve işleyişini etkileyen bazı özelliklerin insanın çok daha eski dönemlerindeki genetik değişimlere kadar uzanabileceğini gösteriyor.
Ancak bilim insanları, “dik yürümek eklem kireçlenmesine neden oldu” şeklinde doğrudan bir sonuç çıkarmıyor.
Bulgular, insanın iskeletini şekillendiren genetik değişimlerle eklem hastalıklarına yatkınlık arasında bağlantı bulunabileceğini ortaya koyuyor.