1414’TEN DE ESKİAnadolu’daki en eski Türkçe kitabelerden biri Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde bulunuyor.
Mehmet Tütüncü’nün üzerinde çalıştığı yazıtlar 1369 yılına tarihleniyor.
Arap harfleriyle yazılan kitabeler, uzun yıllar Anadolu’daki en eski örneklerden biri kabul edilen 1414 tarihli Kütahya Yakup Bey Medresesi kitabesinden yaklaşık 45 yıl daha eski.
Bu nedenle Seyitgazi’deki yazıtlar Türk dili ve Anadolu tarihi açısından ayrı bir önem taşıyor.KÜLLİYENİN DUVARINDAKitabeler Seyitgazi Külliyesi’nde, caminin giriş bölümündeki pencerenin yanında bulunuyor.
Germiyanoğulları Beyliği döneminden kaldığı belirtilen yazılı taşların yapıda inşaat malzemesi olarak kullanıldığı ve dikey biçimde yerleştirildiği görülüyor.
Tütüncü’ye göre yazıtlar yalnızca Türkçenin Anadolu’daki kullanımına değil, dönemin siyasi, sosyal ve idari yapısına ilişkin de önemli bilgiler barındırıyor.
1907’DE DE KAYDA GEÇTİSeyitgazi’deki kitabelerin geçmişi aslında uzun süredir biliniyor.
Yazıtların 1907 yılında bölgeyi inceleyen Alman araştırmacılar tarafından kayda geçirildiği ve içeriklerine bazı Almanca yayınlarda yer verildiği belirtiliyor.
Ancak bu kayıtlar zaman içerisinde büyük ölçüde unutuldu.
Külliyede yapılan müdahaleler sırasında üzerlerinin sıvayla kapatılması da kitabelerin uzun yıllar gözden uzak kalmasına neden oldu.
2007’DE YENİDEN GÖRÜLDÜKülliyede 2007 yılında gerçekleştirilen restorasyon sırasında sıvaların kaldırılmasıyla kitabeler yeniden görünür hale geldi.
Mehmet Tütüncü ise 18 Ekim 2011’de Seyitgazi Külliyesi’ni ziyaret ettiği sırada yazılı taşları fark ederek fotoğrafladı.
Ardından başlayan ayrıntılı incelemelerin yaklaşık dört yıl sürdüğü belirtiliyor.
Çalışmalar sonunda yazıtların Germiyanoğulları dönemine ve 1369 yılına ait olduğu sonucuna ulaşıldı.1369’DAN BUGÜNEKitabelerin Süleyman Şah’ın oğlu Kurd Abdal tarafından yazdırıldığı belirtiliyor.
Metinde satın alınan Akpınar mezrasının sınırları, dergaha yapılan bağışlar ve dönemin bazı kadılarının isimleri yer alıyor.
Bu nedenle yazıtlar yalnızca Türkçe açısından değil, 14. yüzyıl Anadolu’sundaki mülkiyet ilişkileri ve toplumsal yapı açısından da önemli bir belge niteliğinde.
Uzmanlar, Seyitgazi’de bulunan kitabelerin daha kapsamlı biçimde incelenerek korunması gerektiğini vurguluyor.
Fotoğraflar: Mehmet Tütüncü arşivi ile yapay zeka animasyon